Mahfi Eğilmez: TL Mevduatı mı Dolar mı? Yatırım Kararı İçin Önemli Faktörler

İktisatçı Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı "TL Mevduatı mı Dolar mı?" başlıklı yazısında, yatırımcıların son dönemde sıkça karşılaştığı bir soruyu ele aldı. Eğilmez, yatırımcıların TL mevduatı ile dolar arasında karar verirken yalnızca faiz oranlarına odaklanmamaları gerektiğini vurguladı. Doğru bir karşılaştırmanın, faiz getirilerinin dolar kurundaki artışı telafi edip edemediğine bakılarak yapılması gerektiğini belirtti. Eğilmez, bu durumu somut bir örnekle açıkladı: Bir yıl önce elinde 500.000 TL bulunan bir yatırımcı, bu parayı bir yıl vadeli TL mevduata yatırmış ve vade sonunda parasını dolara çevirmeyi planlamış olsun. Başlangıçta, USD/TL kuru 40 TL iken, net TL mevduat faizi %36 seviyesindeydi. Bu durumda, yatırımcının başlangıçtaki dolar karşılığı 12.500 USD oluyordu. Aynı tarihte parasını dolarda tutmuş olsaydı, dolar mevduat faizinin düşük olması nedeniyle yıl sonunda yaklaşık aynı varlığa sahip olacaktı. Bir yılın sonunda, anapara ve faiz toplamı 680.000 TL'ye ulaşırken, USD/TL kuru 47 TL'ye yükseldi. Bu durumda, yatırımcının anapara ve faizinin dolar karşılığı 14.468 USD oldu. Böylece yatırımcı, dolar bazında %15,7 oranında getiri sağlamış oldu. Yani yalnızca TL cinsinden faiz geliri elde etmekle kalmadı, aynı zamanda başlangıçta sahip olabileceği dolar miktarını da artırdı. Eğilmez, bu örnekte TL mevduatının net getirisinin %36 olduğunu, dolayısıyla dolar kurunun da en fazla %36 yükselmesi durumunda yatırımcının dolar bazında başa baş kalacağını belirtti. Ancak döviz alım-satım farkı, komisyonlar ve diğer işlem maliyetleri hesaba katıldığında, pratikte bu eşik %34 düzeyine gerileyebilir. Kur artışı %34'ün altında kalırsa, TL mevduatı dolar bazında avantaj sağlar. Kur artışı %34 civarında gerçekleşirse, yatırımcı yaklaşık olarak aynı dolar miktarını korur. Kur artışı %34'ün üzerine çıkarsa, dolar bazında kayıp oluşmaya başlar. Yatırımcıların temel sorusu, TL faiz getirisi mi daha yüksek olacak, yoksa dolar kuru mu daha hızlı yükselecek? Yüksek faiz dönemlerinde elde edilen gerçek kazanç, faiz ile kur artışı arasındaki farktan oluşur. Faiz getirisi kur artışını aştığı sürece TL mevduatı dolar bazında avantaj sağlayabilir. Ancak yatırım kararı verirken yalnızca bugünkü faiz oranına bakmak yeterli değildir. Enflasyon beklentileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) para politikası, döviz talebi, TCMB rezervleri, faizlerin gelecekteki seyri ve ekonomiye duyulan güven gibi faktörler de değerlendirilmelidir. Eğilmez, finansal piyasalarda sonuçların tek bir değişkene bağlı olmadığını, bu değişkenler arasındaki dengenin belirleyici olduğunu ifade etti. Paralarını TL’ye yatıranlar, son yıllarda bu modelle kur riski alarak dolar bazında ciddi gelir elde etme şansı yakaladılar. Ancak geçmişte kur riskini doğru yönetemeyen bankaların ciddi finansal sorunlar yaşadığı ve bazı yatırımcıların önemli varlık kayıplarına uğradığı dönemler olduğu unutulmamalıdır. Ekonomik açıdan, yüksek enflasyon dönemlerinde politika faizinin artırılması, tasarruf sahiplerini döviz yerine TL varlıklarda kalmaya teşvik etmeyi amaçlar. Böylece dövize olan talebin azalması ve TL'nin çekiciliğinin artması hedeflenir.