2023 AR-GE Vergi Teşviki 169 Milyar Lira ile Rekor Kırdı

Türkiye İstatistik Kurumu, 2024 yılına ait dolaylı AR-GE teşviklerini açıkladı. Geçen yıl, AR-GE vergi teşviki 169 milyar 33 milyon lira olarak kaydedildi ve bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 59,5'lik bir artış gösterdi. 2024 yılı için öngörülen dolaylı AR-GE teşvik tutarı ise 105 milyar 977 milyon lira olarak belirlendi. AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviklerinden yararlanan girişimler, 2023 yılında 86 milyar 105 milyon lira ile en fazla gelir vergisi stopaj desteğinden faydalandı. Bu desteği, 81 milyar 63 milyon lira ile kurumlar vergisi, 1 milyar 725 milyon lira ile gelir vergisi ve 141 milyon lira ile katma değer vergisi (KDV) desteği izledi. Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yüzde 50,9'u gelir vergisi stopaj desteğinden, yüzde 49,1'i ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden oluştu. 2025 yılı itibarıyla AR-GE teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 11 bin 835 olarak kaydedildi. Teşviklerden yararlanmak için beyanname veren girişimlerin ana faaliyet alanlarına göre dağılımında, bilgi ve iletişim sektörü 6 bin 98 girişim ile ilk sırada yer aldı. İkinci sırada 2 bin 421 girişim ile imalat sanayi, üçüncü sırada ise 1627 girişim ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler bulunuyor. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında sağlanan gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu teşvik tutarının yüzde 71,2'si bilgi ve iletişim, yüzde 14,5'i imalat ve yüzde 5,9'u mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere ait. 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında sağlanan gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı ise 39 milyar 561 milyon lira oldu. Bu tutarın yüzde 72,9'u imalat, yüzde 14,7'si bilgi ve iletişim ve yüzde 4,1'i finans ve sigorta sektörlerinden geldi. Gelir ve kurumlar vergisi kapsamında sağlanan AR-GE desteğinden yararlanan 7 bin 87 girişimin 5 bin 321'i 4691 sayılı Kanun, 1766'sı ise 5746 sayılı Kanun kapsamında destek aldı. Girişimlerin ekonomik faaliyet alanlarına göre dağılımında, imalat sektöründeki girişimlerin yüzde 82,1'i 5746 sayılı Kanun'dan, bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1'i 4691 sayılı Kanun'dan yararlandı. Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan girişimlerin büyüklük gruplarına göre dağılımında, 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5'i KOBİ olarak kaydedildi. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 10,5 olarak belirlendi. KOBİ'lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı yüzde 38,2 olurken, KOBİ'lere sağlanan dolaylı AR-GE teşvik miktarının yüzde 61,1'i orta ölçekli, yüzde 32,1'i küçük ölçekli ve yüzde 6,8'i mikro ölçekli girişimlere sağlandı.