Almanya'da İflaslar 20 Yılın Zirvesinde: Ekonomik Zayıflık mı, Piyasa Temizliği mi?

Almanya'da şirket iflasları, 2026'nın ikinci çeyreğinde son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı ve bu durum ekonominin geleceği hakkında ciddi endişelere yol açtı. Uzmanlar, bu artışın zayıf şirketlerin piyasadan çekildiği bir düzeltme mi yoksa daha derin bir yapısal sorun mu olduğu konusunda farklı görüşler dile getiriyor. Halle Leibniz Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü'nün (IWH) verilerine göre, Almanya'daki şahıs ve sermaye şirketlerindeki iflas oranı Haziran ayında, korona pandemisi öncesi 2016-2019 dönemindeki ortalamaya göre yüzde 80 daha yüksek. Bu iflas dalgası, Alman ekonomisinin yıllardır içinde bulunduğu sallantılı durumun bir yansıması olarak görülüyor. IWH İflas Araştırmaları Bölümü Başkanı Steffen Müller, bu durumu "şaşırtıcı değil" olarak değerlendiriyor ve son çeyreklerde giderek daha fazla şirketin iflasa sürüklendiğini belirtiyor. Almanya'da ekonomik toparlanma beklentileri zayıf bir büyümeye işaret ederken, istihdamı azaltan şirketlerden gelen haberler de bu tabloyu destekliyor. Volkswagen, önümüzdeki yıllarda 100 bin kişiyi işten çıkarmayı planlıyor. Otomotiv tedarikçisi ZF, 2028'e kadar 14 bin kişilik istihdamı azaltmayı hedeflerken, Bosch da 2030'a kadar Almanya'da 20 binden fazla işin kesilmesini planlıyor. Sanayi sektöründe de benzer bir eğilim gözlemleniyor. Geçen yıl sanayide 100 binden fazla istihdamın azalmasının ardından, danışmanlık şirketi Horváth'ın bir araştırmasına göre, 2026'da sanayide 100 bine kadar ilave istihdamın daha azaltılması bekleniyor. Bu durum, otomobil üreticileri, makine mühendisliği ve inşaat sektörlerini de etkiliyor. Özellikle Volkswagen'de gündeme gelen kapsamlı küçülme planları, ekonomideki baskının en çarpıcı işaretlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Almanya'da sorulan temel soru ise şu: Şu anda gerekli bir piyasa temizliği mi yaşıyoruz, yoksa ekonomide yapısal bir büyüme zayıflığı mı söz konusu? İflasların olumlu etkileri olabilir. Verimsiz şirketler piyasadan çekildiğinde, iş gücü, sermaye ve bilgi birikimi serbest kalabilir ve daha üretken ekonomik alanlar öne çıkabilir. Joseph Schumpeter'in 'yapıcı yıkım ilkesi' doğrultusunda, büyüme böyle ortaya çıkıyor. İflas nedeniyle işini kaybeden insanlar hızla başka bir iş bulabiliyorsa bu daha çok bir piyasa temizliğine işaret ederdi. Gerçekten de işsizlik oranı yalnızca yavaş artıyor ve işini kaybedenler çoğunlukla yeni bir iş bulabiliyor. Ekonomi dünyasından Jutta Rüdlin, iflasların yanı sıra yeni şirket kuruluşlarının sayısına da dikkat çekiyor. Rüdlin, "Genç şirketler ortalamanın üzerinde sıklıkla iflas eder ve geçen yıla kıyasla yeni şirket kuruluşlarında artış oldu," diyor. Federal İstatistik Dairesi'ne göre, 2026'nın ilk çeyreğinde yeni kurulan işletme sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10'dan fazla arttı. Bu da umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Stefan Müller de özellikle büyüme odaklı startup'lardaki gelişmeye dikkat çekiyor: "Aslında uzun yıllardır büyüme odaklı startup'larda artış görüyoruz. Bu iyi bir haber. Birçoğu yapay zeka alanında faaliyet gösteriyor ve bu kesinlikle bir umut ışığı." Bu gelişmeler, Almanya'nın şu anda bir tür yapısal dönüşüm yaşadığına işaret ediyor ve yeni şirket kuruluşlarındaki artış, Alman ekonomisi için umut verici bir işaret olarak değerlendiriliyor.