Erdoğan, İsrail'in İran Planını Durdurdu

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 11 Şubat'ta Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump'a İran yönetimini devirmeye yönelik bir plan sundu. Bu planın önemli unsurlarından biri, binlerce Kürt savaşçının ABD hava desteğiyle Irak Kürdistanı üzerinden İran'a girmesiydi. Mossad tarafından hazırlanan ve CIA ile de görüşülen operasyonda, Kürt güçlerinin İran'a girerek ülkedeki Kürt nüfus arasında bir ayaklanmayı desteklemesi hedefleniyordu. Operasyona, İranlı Kürtlerden oluşan altı farklı grubun katılması planlandı. Savaşçıların İran'a girdikten sonra ülke içindeki Kürt gruplara silah dağıtması öngörülüyordu. Operasyon için 18 Mart tarihi hedeflenirken, harekâtın başlaması Trump’ın onayına bağlıydı. İsrail, olası kara harekâtından önce Batı İran’daki hükümet tesisleri, askeri üsler, füze sistemleri, polis merkezleri ve askeri noktalara yönelik saldırılar düzenledi. Bu saldırılar, Kürt güçlerinin İran içine ilerleyebileceği bir koridor oluşturulmaya çalışıldığı yönünde değerlendirmelere neden oldu. Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bölgede silahlı Kürt güçlerinin ortaya çıkmasına karşı çıkarak Washington’a operasyonun iptal edilmesi yönünde baskı yaptı. Erdoğan’ın Trump’a, bölgede herhangi bir Kürt bağımsızlığı girişimine müsamaha göstermeyeceği mesajını ilettiği belirtildi. Ankara’nın itirazları, 40 yılı aşkın süredir PKK ile yaşanan çatışmalar ve Kürt ayrılıkçılığına ilişkin güvenlik kaygaları üzerine inşa ediliyordu. Türkiye, İran’daki Kürt milislerin silahlandırılmasının ülkenin doğu sınırında faaliyet gösteren silahlı Kürt gruplarını güçlendirebileceğinden endişe etti. Körfez ülkeleri de İran’ın etnik temelde parçalanmasının bölgedeki istikrarsızlıkları artırabileceği konusunda Washington’u uyardı. Kürt grupların ise İran yönetimine karşı harekete geçmeden önce yalnızca askeri destek değil, aynı zamanda siyasi güvenceler talep ettiği aktarıldı. Beyaz Saray, mart ayında Kürt taarruzunun başladığı yönündeki haberlerin ardından ABD’nin Kürt güçlerini bu amaçla silahlandırmadığını açıkladı. Planlanan operasyon daha sonra hayata geçirilmedi. ABD'li yetkililer, Netanyahu’nun İran’da rejim değişikliğini hedefleyen planındaki bazı unsurların uygulanabilir olmadığı sonucuna vardı. CIA Direktörü John Ratcliffe’ın Trump’a yaptığı bilgilendirmenin ardından, ABD Başkanı’nın Netanyahu’nun rejim değişikliğine ilişkin bazı senaryolarını “saçma” olarak nitelendirdiği belirtildi. Trump buna rağmen 1 Mart’ta Kürt liderlerle görüştü ve İran’ın zayıflamasından yararlanabilecek bölgesel aktörlerle temaslarını sürdürdü. Operasyonun hayata geçirilememesinin ardından Mossad Direktörü Roman Gofman, rejim değişikliği planının hazırlanmasına katkıda bulunan teşkilatın iki üst düzey yetkilisini görevden alma kararı aldı. Netanyahu, 28 Temmuz’da Oval Ofis’te Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede, belirli koşullar altında İran’da rejim değişikliğinin hâlâ mümkün olduğunu savundu. Trump ise savaşı sona erdirmek için yeni askeri saldırılar yerine uzun süreli ekonomik baskı uygulanmasını tercih etti.