Dijital Hizmet İhracatı Büyüyor: Küresel Payı Yüzde 56'ya Ulaştı

Dijital hizmet ihracatı, son on yılda yıllık ortalama yüzde 7,1 oranında büyüyerek küresel hizmet ihracatının yüzde 56'sını oluşturdu. 2015 yılında hizmet ihracatının küresel ihracattaki payı yüzde 23 iken, bu oranın 2025'te yüzde 27'ye yükselebileceği öngörülüyor. Küresel hizmet ihracatının yıllık ortalama yüzde 6,7 büyümesi, mal ihracatındaki artışı geride bıraktı ve 2025'te bu büyümenin yüzde 8,3'e ulaşması bekleniyor. Dijital hizmetlerin büyümesinde dijital platformların yaygınlaşması, bulut bilişimin gelişimi ve bazı bölgelerdeki bağlantı altyapısının iyileşmesi önemli rol oynadı. Dijital olarak sunulabilir hizmetler arasında sigorta, emeklilik, finansal hizmetler, telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri, araştırma ve geliştirme, profesyonel danışmanlık ile mimarlık ve mühendislik gibi alanlar bulunuyor. Ancak, dijital hizmet ticaretindeki hızlı büyümeye rağmen, ülkelerin bu alandaki payları arasında önemli farklılıklar gözlemleniyor. Gelişmiş ekonomilerde dijital olarak sunulabilir hizmetlerin toplam hizmet ihracatındaki payı yüzde 61'e ulaşırken, en az gelişmiş ülkelerde bu oran yalnızca yüzde 16 seviyesinde kalıyor. En az gelişmiş ülkelerin hizmet ihracatında ise ulaşım ve seyahat gibi geleneksel hizmetlerin ağırlığı devam ediyor. Bu ülkelerin toplam hizmet ihracatı son on yılda yıllık ortalama sadece yüzde 3 büyüdü ve küresel hizmet ihracatındaki payları 2010'da yüzde 1'in altında iken, 2025'te yüzde 0,6'ya gerilemesi bekleniyor. Raporda, güvenilir ve uygun maliyetli bağlantı altyapısının yanı sıra sınır ötesi veri ve ödeme akışları, dijital beceriler ve öngörülebilir düzenleyici ortamın dijital hizmet ticaretinden yararlanmak açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulanıyor. Ayrıca, yapay zekanın hizmet sektörlerinde verimliliği artırabileceği ve dijital hizmetlerin maliyetlerini düşürebileceği belirtiliyor. Ancak, yapay zekanın mevcut dijital eşitsizlikleri derinleştirme riski de göz önünde bulunduruluyor. Yapay Zeka Hazırlık Endeksi'nde gelişmiş ekonomilerin ortalama puanı 0,65 iken, gelişmekte olan ekonomilerde bu değer 0,41, en az gelişmiş ülkelerde ise 0,31 olarak hesaplandı. Gelişmekte olan ülkelerin üçte birinden daha azının ulusal yapay zeka stratejisine sahip olduğu ifade ediliyor. Çalışmada, dijital hizmet ticaretinden daha geniş bir ülke grubunun yararlanabilmesi için dijital altyapının geliştirilmesi, dijital ödeme ve kimlik sistemlerinin güçlendirilmesi, dijital becerilere yatırım yapılması ve uluslararası dijital ticaret kurallarının daha kapsayıcı hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Dijital Teknolojiler İş Konseyi Başkanı Erdem Erkul, dijital olarak sunulabilir hizmetlerin son on yılda yıllık ortalama yüzde 7,1 büyüyerek küresel hizmet ihracatının yüzde 56'sına ulaştığını belirtti. Erkul, bu verinin söz konusu hizmetlerin tamamının dijital ortamda sunulduğu anlamına gelmediğini, ancak küresel ticaretin geçirdiği yapısal dönüşümü açık bir şekilde ortaya koyduğunu ifade etti.