Yunanistan'da Enerji Turizmine Yasal Düzenleme

Yunanistan'da son zamanlarda sıkça gündeme gelen 'enerji turizmi', elektrik abonelerinin mevcut tedarikçilerinden borçlarını geride bırakarak başka şirketlere geçiş yapmalarını ifade ediyor. Bu uygulama, ülkede yaklaşık 3 milyar euroya ulaşan elektrik borçlarının önemli bir kısmını etkiliyor. Yunan medyasına göre, bazı aboneler bu yöntemi tekrarlayarak, elektrik şirketleri üzerindeki tahsilat riskini artırıyor. 2025 sonu itibarıyla vadesi geçmiş elektrik borçlarının 2,975 milyar euroya ulaşması bekleniyor. Bu borçların 1,525 milyar eurosu, artık borcun oluştuğu şirketin müşterisi olmayan tüketicilerden kaynaklanıyor. Yani, elektrik sektöründeki toplam vadesi geçmiş alacakların yarısından fazlası eski müşterilerden oluşuyor. Yunanistan'da 'enerji turizmi' olarak adlandırılan bu durum, enerji şirketlerinin finansal durumunu tehdit ederken, faturalarını düzenli ödeyen tüketicilerin tarifelerine de olumsuz yansıyor. RAAEY verilerine göre, düşük gerilim segmentindeki vadesi geçmiş borç miktarı 2,13 milyar euroyu buluyor. Bu segment, haneler ve küçük işletmeleri kapsıyor ve toplam borcun yaklaşık yüzde 72’sine denk geliyor. 2024'te borç stoku 3,39 milyar euro ile daha yüksek bir seviyeye ulaşmıştı. 2025'teki gerilemeye rağmen, mevcut borç miktarı 2023'te kaydedilen 2,42 milyar eurodan yaklaşık yüzde 23 daha yüksek durumda. Yunan hükümeti, bu yasal boşluğu kapatmak amacıyla yeni düzenlemeler getirdi. Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanlığı, Elektrik Tedarik Kanunu'nu değiştiren düzenlemeyi 20 Ağustos'ta imzaladı. Yeni sistem, borç bırakarak tedarikçi değiştiren abonelerin serbestçe geçiş yapmalarını engellemeyi amaçlıyor. Bu düzenleme, vadesi geçmiş borçları işaretleme sistemini de getiriyor. Tedarik şirketleri, HEDNO'ya ödenmemiş borcu olan tüketicileri bildirebilecek. Sağlayıcı değiştirme yasağı, ilk uyarıyla tetiklenmeyecek; ancak bir tüketici üç uyarı biriktirdiğinde, borçlarını tamamen ödeyene veya bir anlaşma yapana kadar başka bir şirkete geçiş yapamayacak. Bu düzenlemeler, tüketicilerin tedarikçi değiştirme hakkını tamamen ortadan kaldırmadan, mevcut sistemdeki açık noktaları kapatmayı hedefliyor. Yunanistan'daki yüksek borç seviyesi, elektrik piyasasındaki başka bir çelişkiyi de gözler önüne seriyor. Eurostat verilerine göre, Yunan hanelerinin ortalama elektrik fiyatı 2025’in ilk yarısında kilovatsaat başına 0,2263 euro olarak belirlenirken, AB ortalaması 0,288 euro/kWh seviyesindeydi. Yani, Yunan hanelerinin nominal elektrik fiyatı Avrupa ortalamasının altında kalmasına rağmen, ödeme güçlüğü sorunu devam ediyor. Avrupa Komisyonu, Yunanistan’ın 2025 ortalama toptan elektrik fiyatını 104 euro/MWh olarak belirlerken, AB ortalamasını 85 euro/MWh olarak hesaplıyor. Bu durum, Yunanistan'ın doğalgaza bağımlılığı ve sınırlı esneklik gibi faktörlerin toptan elektrik fiyatlarını AB ortalamasının üzerinde tutmaya devam ettiğini gösteriyor.