Yargıtay'dan Eşit Zam Zorunluluğu Kararı

Ücret zammı konusundaki eşitsizlikler, çalışma hayatında sıkça karşılaşılan sorunlar arasında yer alıyor. Kurumsal işletmelerde, ücret artışlarının nasıl yapılacağına dair belirli kuralların varlığı, bu tür tartışmaların daha az yaşanmasına neden oluyor. Ancak, kurumsal olmayan ve çoğunluğu oluşturan işletmelerde, işverenlerin bazı çalışanlarına daha düşük zam yapması veya hiç zam yapmaması gibi eşitsizlikler oldukça yaygın. İş Kanunu'nun 5'inci maddesi, işverenlerin eşit davranma ilkesine uyması gerektiğini düzenliyor. Bu ilkeye uyulmadığı takdirde, işçiler dört aylık ücretlerine kadar ayrımcılık tazminatı talep etme hakkına sahip. Ayrımcılık tazminatının ödenmesi gereken durumlar ise kanunda açıkça belirtilmiştir. Bu durumların dışında kalan eşitsizliklerde, işçi hak kayıplarını talep edebilir, ancak ayrımcılık tazminatı alma hakkı doğmaz. Ayrımcılık tazminatı ödenmesini gerektiren durumlar arasında, iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebepler yer alıyor. İşveren, esaslı sebepler olmadıkça, tam süreli çalışan işçiye karşı kısmi süreli çalışan işçiye veya belirsiz süreli çalışan işçiye karşı belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz. Ayrıca, işveren, işçiyi işe alırken, çalıştırırken veya işten çıkartırken cinsiyet veya gebelik gibi nedenlerle doğrudan veya dolaylı olarak ayrım yapamaz. Örneğin, hamile bir işçiye gebelik nedeniyle daha düşük ücret ödenmesi, bu tür bir ayrımcılığı haklı çıkarmaz. Yargıtay, iş yerinde olumsuzluklara yol açmayan cinsel tercih, siyasi sebepler veya dünya görüşü gibi durumların da “benzeri sebepler” kapsamında değerlendirileceğini belirtmiştir. İşçiler, işverenin eşit davranma ilkesine aykırı davrandığını ispat etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığına dair güçlü bir durum sunduğunda, işverenin bu ihlalin mevcut olmadığını ispatlama yükümlülüğü doğar. Eşit davranma borcu, tüm işçilerin aynı duruma getirilmesini gerektirmese de, eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaçlar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 16 Nisan 2026 tarihinde verdiği bir kararda, emsal müdürlere zam yapılırken kendisine zam yapılmayan bir çalışanın ayrımcılık tazminatının yanı sıra ücret farkı ve ikramiye farkının ödenmesini talep ettiğini belirtti. Yargıtay, iş mahkemesi ve bölge adliye mahkemesinin talebin reddine ilişkin kararını bozdu. Yargıtay, ayrımcılık tazminatının ödenmemesine ilişkin kararı yerinde bulurken, ücret farkı ve ikramiye farkı talebinin yeniden değerlendirilmesini istedi.