Yahşihan'daki Tesis, Kullanım Dışı Mühimmatı Geri Kazanıyor

Yahşihan ilçesinde bulunan tesis, kullanım dışı mühimmatın geri dönüşümünü sağlamak amacıyla çeşitli işlemlerden geçirerek çevreye zarar vermeden geri kazanım yapıyor. 216 bin metrekarelik bir alan üzerine kurulu olan tesis, 12 atölye, 17 hizmet binası ve 3 mühimmat deposu ile dikkat çekiyor. Burada, patlayıcı madde ve mühimmat güvenliği ile iş sağlığı konularında eğitim alan subay, astsubay, sivil memur ve işçiler görev yapıyor. Kullanım dışı mühimmat, türü ve çapına göre farklı atölyelere yönlendiriliyor. Örneğin, kovansız mühimmat ve havan mühimmatı F-20 Ayırma Atölyesi'nde, kovanlı mühimmat ve kara mayınları F-30 Atölyesi'nde, roket ve füzeler ise F-40 Ayırma Atölyesi'nde işleme alınıyor. Modüler ekipmanlar sayesinde, çapı 40 milimetreden 600 milimetreye kadar olan mühimmatın ayırma işlemleri gerçekleştiriliyor. Mühimmat, otomasyona dayalı emniyet tedbirleri altında sökülerek ana parçalarına ayrılıyor. Ayırma atölyelerinde işlem yapılamayan mühimmat ise heyet kararıyla F-50 Su Jeti ile Kesim Atölyesi'ne gönderiliyor. Bu bölümde, mühimmat gövdeleri kontrollü bir şekilde kesiliyor. F-60 Patlayıcı Tahliye Atölyesi'ndeki işlemler, kontrol odasından uzaktan yönetiliyor. Mühimmat gövdeleri, otomatik konveyörle sıcak sulu boşaltma istasyonlarına taşınıyor ve içlerindeki patlayıcı eritilerek tahliye ediliyor. Bu patlayıcılar, kurutma ve şekillendirme sisteminde katı parçacıklara dönüştürülerek otomatik olarak paketleniyor. Patlayıcı ile karışan su, arıtma sisteminden geçirilerek yeniden kullanılmak üzere süreçte yer alıyor. TNT, B-Terkibi ve amatol tipi patlayıcı içeren mühimmat ise durumuna göre ya imha ediliyor ya da geri kazanılıyor. Ayırma işlemi sırasında çıkarılan az miktarda patlayıcı içeren parçalar, F-80 Zırhlı Yakma Fırını'nda imha ediliyor. F-81 Patlayıcı Yakma Atölyesi'nde ise patlayıcı dolu kutular, robotla tartım sistemine yüklenerek otomatik transferle statik fırınlara gönderiliyor. Patlayıcıdan arındırılan mühimmat gövdeleri, flaş fırınında yakılırken, işlemden çıkan gazlar, çevre mevzuatına uygun hale getiriliyor. Metal gövdeler, F-70 Son İşlem Atölyesi'nde ayrıştırılarak geri dönüşüm sürecine yönlendiriliyor. Uygun ahşap malzemeler, marangozluk yeterlilik belgesine sahip işçiler tarafından palet haline getiriliyor. Kimyasal madde emdirilmiş mühimmat sandıkları ise F-130 Ahşap Yakma Atölyesi'nde yakılarak enerji geri kazanılıyor. Tesisin modernizasyonu için 2007 yılında Milli Savunma Bakanlığı ile NATO Destek ve Tedarik Ajansı arasında anlaşma imzalandı. ROKETSAN yükleniciliğindeki modernizasyon projesi, 1 Aralık 2022'de tamamlandı ve tesis, AQAP-2110 Kalite Güvence Belgesi aldı. 20 Ekim 2025'te mühimmat ıslah ve bakım faaliyetlerine de başlandı.