Türkiye'nin İslam Ülkeleriyle Ticar...

Türkiye'nin İslam ülkeleriyle ticaret ilişkileri, 2024'te yürürlüğe girecek İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi ile önemli bir güç kazanıyor. 1969 yılında kurulan İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), 57 üye devletiyle dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birini temsil ediyor ve küresel gelirin onda birini elinde bulunduruyor. Bu strateji, Türkiye'nin İİT ülkeleriyle dış ticaret hacmini artırmayı amaçlıyor. 2026-2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'da yer alan strateji, İslam ülkelerinin toplam ihracat içerisindeki payını yüzde 27'den yüzde 30'a yükseltmeyi hedefliyor. Bu kapsamda, Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Cezayir, Endonezya, Fas, Fildişi Sahili, Katar, Kuveyt, Libya, Malezya, Mısır, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Senegal, Suudi Arabistan, Tunus, Ürdün ve Umman gibi 21 ülke, birinci faz odak ülkeleri olarak belirlendi. Bu ülkelere yönelik ticaret heyetleri ve fuar organizasyonları gibi tanıtım faaliyetleri yoğunlaştırılırken, 2026 yılı ihracat hedef ülkeleri listesinde yer alan bu bölgelere yönelik yurt dışı marka tescili, tanıtım, TURQUALITY® ve sektörel ticaret heyeti faaliyetlerine yüzde 20 ek devlet desteği sağlanacak. Böylece, ihracatçılar Körfez'den Kuzey Afrika'ya, Güneydoğu Asya'dan Orta Asya'ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada yeni işbirliklerine ulaşma imkanı bulacak. Türkiye'nin İİT ülkeleriyle dış ticaret hacmi, 2013 yılında 87,6 milyar dolar seviyesindeyken, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 119,1 milyar dolara ulaşması bekleniyor. 2023 yılının Ocak-Temmuz döneminde ise Türkiye'nin İİT ülkeleriyle dış ticaret hacmi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 artarak 69,2 milyar dolara ulaştı. Bu dönemde Türkiye'nin bu ülkelere ihracatı, 345,7 milyon dolarlık artışla 41,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. İhracatın değer bazında en fazla arttığı İİT ülkeleri arasında Mısır, Libya, Suriye ve Ürdün öne çıkıyor. Mısır, 522,2 milyon dolarlık artışla toplam 2,8 milyar dolara, Libya 438,5 milyon dolarlık artışla 2,2 milyar dolara, Suriye 296,8 milyon dolarlık artışla 2,1 milyar dolara ve Ürdün 227,5 milyon dolarlık artışla 1,3 milyar dolara ulaştı. Türkiye'nin İİT ülkelerine en fazla ihracat gerçekleştirdiği fasıllar arasında kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller ile elektrikli makineler yer alıyor. İİT ülkelerinden en fazla ithalat yapılan fasıllar ise mineral yakıtlar ve yağlar, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller ile bakır ve bakırdan eşya olarak kaydedildi. Ayrıca, İİT üyesi Arnavutluk, BAE, Fas, Filistin, Katar, Malezya, Mısır ve Tunus ile yürürlükte bulunan serbest ticaret anlaşmaları, Azerbaycan, İran, Özbekistan ve Pakistan ile yürürlükte bulunan tercihli ticaret anlaşmaları, Türkiye'nin bu alanlardaki rekabet gücünü artırıyor. Lübnan ve Sudan ile imzalanan serbest ticaret anlaşmalarının ise iç onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.