EKONOMİ
Giriş Tarihi : 24-03-2021 14:44   Güncelleme : 24-03-2021 14:44

Türkiye-Çin ilişkileri gelişiyor

1971 yılında aralarında ikili diplomatik ilişki kuran Çin ve Türkiye 50 yıldır sürüyor.

Türkiye-Çin ilişkileri gelişiyor

50 yılı geride bırakan Türkiye-Çin ilişkileri ekonomi, ticaret ve turizm alanlarında ivme kazanarak gelişiyor.

Çin ve Türkiye arasında ekonomiden ticarete, turizmden ortak ulaşım projelerindeki iş birliği çerçevesinde bir çok alanda bulunan ikili ilişkiler, son yıllarda gözle görülür şekilde gelişme kaydetti.

Bu yıl ikili diplomatik ilişkilerin tesisinin 50'nci yılını kutlamaya hazırlanan Türkiye ve Çin, diplomatik ilişkilerini Ağustos 1971'de kurdu.

İki ülkenin dışa açılım politikasıyla ilişkiler 1980'lerden itibaren ekonomik ve siyasi alanda hız kazanırken 2010 yılında ikili ilişkiler "Stratejik iş birliği" düzeyine ulaştı ve diplomatik temaslar son 15 yılda dahada yoğunluk kazandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2012 yılında Çin'e başbakan, 2015, 2017 ve 2019'da ise cumhurbaşkanı sıfatıyla ziyarette bulundu.

Şi ve Erdoğan 2015'te G-20 Hangcou, 2016'da G-20 Antalya zirvelerinde bir araya gelirken 2018'de BRICS Johannesburg, G-20 Buenos Aires, 2019'da G-20 Osaka Zirve toplantıları kapsamında görüşme gerçekleştirdiler.

İkili ticaret açığı azalırken Çin'e tarım ve hayvancılık ürünleri ihracatı artıyor

Türkiye’nin Doğu Asya’daki en önemli ticari ortaklarından Çin ile ticaret hacmi 2020yılında 24 milyar dolar civarında olurken ikili ticarette Çin lehine olan ticaret açığında düşüş kayediliyor.

Çin-Türkiye ikili ticaret hacmi 2016 yılında 27,7 milyar dolar, 2017'de 26,3 milyar dolar, 2018’de 23,6 ve 2019’da 21,08, 2020’de 24 milyar dolar seviyesinde oldu. Bununla beraber son 5 yılda Çin lehine olan ticaret açığı yaklaşık yüzde 7 düştü.

Çin'e son yıllarda tarım ürünlerinden kiraz ve Antep fıstığının da aolduğu tarım ürünleriyle kanatlı hayvan eti ve ürünleriyle süt mamulleri satışında artış gözleniyor..

Öte yandan Çinli akıllı telefon üretici şirketleri Xiaomi, Oppo ve Vivo gibi firmalar Türkiye'de yatırım yapıyor.

Çin'in eski Ankara Büyükelçisi Dıng Li 2019 yılında yaptığı açıklamada, bu yıl itibarıyla Türkiye’nin Çin’e ihracatını 8 milyar dolar, Çin’in Türkiye’ye yatırımını 6 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini aktarmıştı.

Çinli turist artışında pozitif gelişmeler

Türkiye’yi ziyarete gelen Çinli turistlerin 1 milyona çıkartılması hedefiyle son yıllarda turist sayısında ciddi artış kaydedildi. Çin’de 2018 yılının Türkiye Turizm Yılı olarak kutlanması noktasında turist sayısının artırılması yönünde çalışmalara arttırılırken bu çaba turist sayısına da olumlu etide bulundu.

Çin’den Türkiye’ye 2016 yılında 167 bin 570, 2017'de 247 bin 277, 2018'de 394 bin 109, 2019'da 426 bin 344 turist ziyareti oldu. 2020 yılında dünya genelini etkisi altına alan yeni tip koronavirüs salgını nedeniyle turizm sektörü olumsuz etkilenirken salgın sonrası dönemde bir milyon turist hedefi konusunda hız kazanılması bekleniyor.

Çin ve Türkiye'nin Kuşak ve Yol iş birliği büyüyor

Türkiye ve Çin'in, Devlet Başkanı Şi Cinping’in 2013 yılında ilan ettiği tarihi İpek Yolu’nun yeniden canlandırılmasını ahedefleyen Kuşak ve Yol projesi çerçevesinde iş birliği büyüyor..

Bu kapsamda iki ülke arasında Türkiye’nin önerdiği "Orta Koridor" projesini Çin'in "Kuşak ve Yol" girişimi ile entegre hale getirmek için 2015'te "İpek Yolu Ekonomik Kuşağı ve 21. Yüzyıl Deniz İpek Yolu ile Orta Koridor Girişiminin Uyumlaştırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası" imzalandı.

Proje için kritik öneme sahip Türkiye, Kuşak ve Yol ile "Trans-Hazar-Orta Koridor" projesini hayata geçirme hedefiyle "Bakü-Tiflis-Kars" demir yolu projesi gerçekleştirildi.

Orta Koridor'un önemli bir ayağı olan Bakü-Tiflis-Kars demir yolu üzerinden Çin'i ilk ihracat treni ise 4 Aralık 2020'de İstanbul'dan çıkış yaparak 19 Aralık 2020'de Çin'in orta kesimindeki Şian kentine vardı. Toplam 8 bin 693 kilometre uzunluğunda yol kateden tren,

Uygur Türkleri konusu

Türkiye, Çin'in terörle mücadele hakkını kabul ederken teröristler ve masum insanlar arasında ayrım yapılması gerektiğini vurguluyor.

Çin makamlarından, Uygur Türkleri ve diğer Müslüman grupların dini özgürlükleri de dahil evrensel insan haklarına saygı duyulması talep ediliyor.

Çin'de son yıllarda Uygur Türklerinin kimlik ve kültürleriyle ilgili ihlaller uluslararası kamuoyu tarafından tartışılıyor.