Tarımın Geleceği: Kadınlar, Gençler ve Teknoloji

Türkiye'nin tarım sektörü, iklim değişikliği, artan enerji maliyetleri ve jeopolitik gerilimler gibi zorluklarla karşı karşıya kalırken, insan kaynağının güçlendirilmesi kritik bir önem taşıyor. SKD Türkiye ve Alarko Holding tarafından hazırlanan 'Tarımda Kadın ve Genç İstihdamının Güçlenmesi' raporu, bu alandaki mevcut durumu ve ihtiyaçları gözler önüne seriyor. Rapora göre, Türkiye'de yaklaşık 5 milyon kişi tarım sektöründe çalışıyor, ancak bu rakamın toplam istihdam içindeki payı son 10 yılda yüzde 20'lerden yüzde 15'in altına geriledi. Tarımda çalışan kadın sayısı 2,3 milyon olup, bu sayı sektör istihdamının neredeyse yarısını oluşturuyor. Ancak kadınların büyük bir kısmı kayıt dışı, güvencesiz ve ücretsiz aile işçisi olarak çalışıyor. Alarko Şirketler Topluluğu CEO’su Ümit N. Yıldız, kadın istihdamının üretim ve verimlilik açısından önemine dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler'in 2026 yılını 'Kadın Çiftçiler Yılı' ilan etmesiyle, kadın emeğinin daha görünür hale geldiğini belirten Yıldız, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması halinde tarımsal verimliliğin yüzde 30 oranında artabileceğini vurguluyor. Türkiye'de her 10 kadından 1,8'i tarım sektöründe çalışırken, erkeklerde bu oran 1,2 olarak kaydediliyor. Yıldız, tarımda kadınların genellikle güvencesiz ve ücretsiz aile işçisi olarak görülmesinin değişmesi gerektiğini belirtiyor. Alarko Tarım Grubu'nda modern seracılık, gıda sanayi, mikro granül gübre ve tohum ıslahı gibi alanlarda kadın çalışan oranı yüzde 75'e ulaşmış durumda. Habitat Derneği ile yürütülen Girişim Öncüleri Programı kapsamında ise 4 binden fazla kadına eğitim, mentorluk ve finansman desteği sağlandı. Gençlerin tarım sektörüne kazandırılması da raporun önemli bir diğer boyutunu oluşturuyor. Gençlerin yüzde 64'ü girişimcilik eğitimine ilgi gösterirken, mesleki gelişim imkânlarını yeterli bulanların oranı yalnızca yüzde 25. Tohum ıslahı konusunda katılımcıların yüzde 52'si 'fikrim yok' yanıtını veriyor, bu da bilgiye erişim ve uygulamalı eğitim ihtiyacını ortaya koyuyor. Yıldız, Türkiye'nin tarım potansiyelini geleceğe taşıyabilmesi için üretim modellerinin yeniden tanımlanması gerektiğini belirtiyor. Enerji maliyetlerindeki artış, tarımda yalnızca üretim giderlerini değil, gübre fiyatları üzerinden gıda maliyetlerini de doğrudan etkiliyor. Bu durum, tarım sektöründe ekonomik ve sosyal zeminin güçlendirilmesi ve girişimcilik ekosisteminin desteklenmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. Alarko Tarım Akademisi ile bu ihtiyaçlara yanıt vermeyi hedeflediklerini belirten Yıldız, bilgi ve yetkinlik açığının kapatılması gerektiğini ifade ediyor. Tarımda kadın ve genç istihdamının güçlendirilmesi, sektörün sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahip.