NATO Zirvesi: Trump ve Müttefikler Arasında Gerginlik

ABD Başkanı Donald Trump ve müttefikleri, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesinde bir araya gelerek savunma harcamaları ve İran savaşı konusundaki gerginlikleri önlemeye çalışacak. Zirvenin en önemli gündem maddesi, Avrupa'nın savunma sorumluluklarının Avrupa hükümetlerine devredilip devredilmeyeceği veya Washington'un desteklerini kısmasıyla ortaya çıkan stratejik belirsizliğin derinleşip derinleşmeyeceği olacak. Bloomberg'in Avrupa'dan sorumlu Kıdemli Jeoekonomi Analisti Antonio Barroso, zirveye ilişkin değerlendirmesinde, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin son günlerde Trump'ı, ABD müttefiklerinin savunma harcamalarını artırdığına ikna etmeye çalıştığını belirtti. Ayrıca, İran konusundaki görüş ayrılıklarının etkisini en aza indirmeye yönelik çabalar da dikkat çekiyor. ABD'nin NATO müttefikleri, kalıcı bir ateşkes sağlandığında Hürmüz Boğazı'nı açık tutmak için Fransa ve İngiltere liderliğindeki girişimlere destek vermeye devam edecek. Rutte'nin savunma harcamaları konusundaki çabaları, Trump ile yaşanabilecek olası bir krizi önlemeye yönelik. Avrupa hükümetleri, son bir yılda savunma harcamalarını önemli ölçüde artırmış durumda. Ancak GSYH'nin %3,5'i olan temel savunma harcaması hedefinin tüm ülkeler tarafından tutturulması zor görünüyor. %5'lik genel hedef ise daha da uzak bir ihtimal. Rutte, Avrupa'daki daha yüksek savunma harcamalarının ABD'de 195 bin kişiye istihdam sağladığını savunarak, bu harcamaların ABD'ye de fayda sağladığını Trump'a anlatmaya çalışıyor. Washington'ın, Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) ve Avrupa Savunma Sanayii Programı (EDIP) gibi Avrupa savunma girişimlerine ABD'nin katılımına yönelik sınırlamalar konusundaki eleştirileri, zirvede yeni bir gerilim noktası olabilir. Barroso, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in zirve öncesinde ABD şirketleriyle ortak silah üretimi arayışında olduğunu belirtti. Bu girişim, Trump'a Avrupa ve Ukrayna'ya bağlı kalması için yeni bir gerekçe sunmanın yanı sıra, ABD'nin aldığı kararların yaratabileceği kapasite boşluklarını kapatmayı da amaçlıyor. ABD'nin Avrupa'daki askeri konuşlanmasını altı ay sürecek bir incelemeye alması, daha fazla azaltmaya yol açabilir. Bu durum, Avrupa'nın kısa sürede dolduramayacağı kritik kapasite boşlukları bırakabilir ve bölgenin Rusya'yı caydırma yeteneğini zayıflatabilir. Zirvede Trump ile ABD'nin NATO müttefikleri arasında yaşanabilecek bir çatışma, bu süreci hızlandırma riski taşıyor. Avrupalı NATO hükümetleri, özellikle birçok müttefikin yerine koyamayacağı silah sistemlerinin Avrupa'dan çekilmesine yönelik ABD adımlarından rahatsızlık duyuyor.