Kıdem Tazminatı ve Emeklilik Şartları

1475 Sayılı Eski İş Kanunu’nun 14’üncü maddesi gereğince, yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getiren sigortalılar, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) alacakları yazı ile bu durumu belgelemeleri halinde çalıştıkları iş yerinden kıdem tazminatı almaya hak kazanır. Yaş dışındaki asgari emeklilik koşulu, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar için 3600 gün, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar için 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim günü, bu tarihten sonra sigortalı olanlar için ise 5400 gündür. İlk defa sigortalı çalışmaya 1 Mayıs 2008 ile 31 Aralık 2008 tarihleri arasında başlayanlar için bu süre 4600 gün olarak belirlenmiştir. Sonraki yıllarda ise her yıl 100 gün artarak 5400 güne ulaşmaktadır. Eğer ilk defa çalışmaya 2009 yılında başladıysanız, 4700 prim günü şartına tabisiniz. Bu koşulu sağladığınız için SGK’dan kıdem tazminatı alma hakkına sahipsiniz. Kıdem tazminatı alabilmek için işçinin iş akdini sona erdirmesi gerekmektedir. Kıdem tazminatı, çalışırken ödenmez. İş akdini sona erdirirken, SGK’dan alınan yazıya atıfta bulunarak kıdem tazminatı talep edilmelidir. SGK yazısı almadan işten ayrılanlar, haklarını kaybetme riski taşır. Bu nedenle, önce SGK’dan yazı alınmalı ve ardından iş akdi bu yazı eklenerek feshedilmelidir. İşverenin, bu yazıyı görmezden gelmesi mümkün değildir. Eğer daha önce alınan SGK yazısının bir örneği veya tarih/sayı bilgisi varsa, noterden ihtar çekmek mümkündür. İşveren ile güven sorunu yaşayan kişiler, kıdem tazminatı yazısının inkâr edilme riskine karşılık, iş akdini noter aracılığıyla feshedip SGK yazısını da noter üzerinden gönderebilirler. İşveren, bu yazıya rağmen kıdem tazminatı ödemekten kaçınırsa, dava açmak dışında başka bir seçenek kalmamaktadır. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 206’ncı maddesinde, çocuklar için aile yardımı ödeneği verilmeyecek haller düzenlenmiştir. Bu durumlar arasında evlenen çocuklar, 25 yaşını dolduran çocuklar ve kendi hesabına ticaret yapan çocuklar yer almaktadır. Ancak, öğrenim gören çocuklar tatil dönemlerinde çalıştıklarında bu durum hariç tutulmaktadır. Kanunun 202’nci maddesinin ikinci fıkrasında, memurun menfaat karşılığı çalışmayan eşi için 1500, çocukları için ise 250 gösterge rakamı ödeneği verileceği belirtilmiştir. Bu kural, yetim aylığı alan çocukları kapsamamaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 88 Sayılı Genel Tebliği, yetim aylığı bağlanan çocuklar için aile yardımı ödeneğinin verilmesine devam edileceğini belirtmektedir. Annenizin toplam 3.255 prim günü bulunduğu ve 2008’den sonra sigortalı çalışmaya başladığı için 5400 prim günü ile emekli olma hakkı bulunmaktadır. Prim günlerini tamamlamak için 2.145 güne ihtiyacı vardır. Eksik günlerin primini topluca ödeme imkânı bulunmamaktadır; bu günler yalnızca isteğe bağlı sigorta ile tamamlanabilir. İsteğe bağlı sigorta ile tamamlandığında emekli aylığı bağlatma hakkı kazanacaktır. İsteğe bağlı sigorta için brüt asgari ücretin yüzde 33’ü oranında prim ödenmesi gerekmektedir.