Kene Isırığına Dikkat: Sağlık Riskleri ve Belirtiler

Acil Tıp Uzmanı Dr. Gültekin Akyol, Türkiye'de kene kaynaklı sağlık risklerinin yalnızca Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ile sınırlı olmadığını belirtti. Dr. Akyol, Lyme hastalığı ve riketsiyozlar gibi enfeksiyonların da önemli sağlık tehditleri arasında yer aldığını vurguladı. Kene ısırığı sonrası ortaya çıkabilecek belirtiler hakkında bilgi veren Akyol, "Kene temasından sonra ateş, belirgin halsizlik, baş ve kas ağrısı, döküntü, giderek genişleyen cilt kızarıklığı ya da ısırık bölgesinde kabuklu yara gelişmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı" dedi. Yaz aylarında kırsal alanlar, ormanlık bölgeler, piknik alanları ve hayvanlarla temasın yoğun olduğu yerlerde kene tutunmalarının arttığını ifade eden Dr. Akyol, Türkiye'de görülen farklı kene türlerinin çeşitli enfeksiyonlarla ilişkili olabileceğini aktardı. Kenenin türüne göre taşıdığı enfeksiyon etkenlerinin değişebildiğini belirten Akyol, "Türkiye’de Hyalomma marginatum KKKA açısından en önemli türlerden biridir. Bunun yanı sıra Ixodes ricinus Lyme hastalığı, Rhipicephalus sanguineus grubu ve bazı Dermacentor türleri ise riketsiya enfeksiyonları açısından önem taşımaktadır. Dolayısıyla her kene tutunmasını yalnızca KKKA açısından değerlendirmek doğru değildir. Hastanın bulunduğu bölge, kenenin türü ve temas sonrasında gelişen klinik belirtiler birlikte değerlendirilmelidir" diye konuştu. Dr. Akyol, Türkiye’de bulunan Ixodes ricinus türünün Lyme hastalığına yol açabilen bakterileri taşıyabildiğini belirtti. Lyme hastalığında cilt bulgularının dikkat çekici olabileceğini ifade eden Akyol, "Kene temasından sonraki günler veya haftalar içerisinde ısırık bölgesinin çevresinde giderek genişleyen, zaman zaman halka görünümü alan bir kızarıklık ortaya çıkabilir. Ateş, yorgunluk, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları da tabloya eşlik edebilir. Böyle bir durumda kişinin kene temasını mutlaka hekime bildirmesi gerekir" dedi. Rhipicephalus sanguineus ve Dermacentor marginatus gibi kene türlerinin bazı riketsiya enfeksiyonlarıyla ilişkili olabileceğine dikkat çeken Akyol, bu enfeksiyonlarda da farklı belirtilerin ortaya çıkabileceğini kaydetti. Akyol, "Riketsiya enfeksiyonlarında yüksek ateş, baş ağrısı ve döküntünün yanı sıra kenenin tutunduğu bölgede koyu renkli, kabuklu bir yara görülebilir. Bazı hastalarda bölgesel lenf bezlerinde büyüme de eşlik edebilir. Bu tür bulguların kene temasından sonra ortaya çıkması önemsenmelidir" ifadelerini kullandı. Kenenin vücutta fark edildiğinde mümkün olan en kısa sürede uygun şekilde çıkarılması gerektiğini vurgulayan Akyol, halk arasında uygulanan bazı yöntemlerin yanlış olduğuna dikkat çekti. "Kenenin üzerine kolonya, alkol, yağ, deterjan veya başka bir kimyasal madde dökmek, sigarayla yakmaya çalışmak ya da keneyi sıkmak doğru değil" diyen Akyol, "Bu uygulamalar kenenin kusmasına veya vücut sıvılarını temas ettiği bölgeye bırakmasına neden olarak bulaş riskini artırabilir. Kene uygun bir cımbızla deriye en yakın noktadan tutulmalı ve ezilmeden, bütün olarak çıkarılmalıdır. Kişi bunu yapamıyorsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır" açıklamasında bulundu. KKKA açısından kene temasının ardından kişinin kendisini takip etmesinin önemine dikkat çeken Akyol, "Kene çıkarıldıktan sonra süreç bitmiş kabul edilmemeli. Özellikle ilk 10 gün içerisinde ateş, halsizlik, iştahsızlık, baş ağrısı, yaygın kas ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtiler gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve yakın zamanda kene teması olduğu mutlaka belirtilmelidir" dedi. Acil değerlendirme gerektiren durumları ise şöyle sıraladı: "Yüksek ateş, belirgin halsizlik, şiddetli baş veya kas ağrıları, vücutta yaygın döküntü, kanama bulguları, bilinç değişikliği, tekrarlayan kusma veya genel durumun hızla bozulması halinde beklenmemeli ve acil servise başvurulmalıdır." Kene kaynaklı hastalıklardan korunmada kişisel önlemlerin önemine değinen Akyol, özellikle kırsal alanlardan dönüşte tüm vücudun kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı.