Japonya'da 'Jiko Bukken' Konutlarına Talep Artıyor

Japonya'da geçmişinde cinayet, intihar veya yalnız ölüm gibi olaylar bulunan 'jiko bukken' konutları, artan kira ve konut fiyatları nedeniyle emlak piyasasında dikkat çeken bir alternatif haline geldi. Bu tür konutlar, piyasa değerinin yüzde 10 ila yüzde 50 altında satılıyor veya kiralanıyor, bu da ekonomik avantaj arayan Japonlar için cazip bir seçenek sunuyor. Özellikle Tokyo gibi büyük şehirlerde konut maliyetlerinin hızla artması, bu konutlara olan ilgiyi artırıyor. Tokyo merkezindeki stüdyo daire kiraları, mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 artış gösterdi ve kira fiyatları üst üste 22'nci ayda da rekor seviyeye ulaştı. Yükselen yaşam maliyetleri, daha düşük maliyetli konut arayan kiracıların geçmişinde ölüm vakası bulunan evlere yönelmesine neden oluyor. Yapılan araştırmalar, Japonların önemli bir bölümünün, fiyat avantajı sağlanması halinde bu tür konutlarda yaşamayı kabul edebileceğini gösteriyor. Japonya'da bu konutlara yönelik ilginç bir sektör de oluşmuş durumda. Bazı şirketler, geçmişte ölüm yaşanan evlerde doğaüstü bir durum bulunup bulunmadığını termal kameralar ve çeşitli teknolojik cihazlarla inceleyerek konutlara 'perili değildir' belgesi düzenliyor. Ayrıca, Budist rahipler evlerde arındırma ritüelleri gerçekleştirerek yeni kiracıların psikolojik kaygılarını azaltmaya çalışıyor. Ülkede, geçmişte ölüm yaşanmış evlerin adreslerini ve olayların ayrıntılarını gösteren internet siteleri de geniş ilgi görüyor. Kültürel faktörler de bu konutların değerini etkiliyor. 2024 yılında yapılan bir araştırmaya göre, Japonların yaklaşık üçte biri ruhların varlığına inandığını ifade etti. Bu nedenle bazı alıcılar ve kiracılar bu tür evlerden uzak durmayı tercih ederken, diğerleri önemli fiyat avantajını daha belirleyici görüyor. Japonya'nın hızla yaşlanan nüfusu da 'jiko bukken' sayısının artmasına neden oluyor. Hükümet verilerine göre, yalnız yaşayan yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte, 2025 yılında en az sekiz gün boyunca fark edilmeyen 20 binden fazla yalnız ölüm vakası kaydedildi. Bu gelişme, emlak piyasasında geçmişinde ölüm olayı bulunan konutların sayısını artırıyor. Japon hükümeti, yaşlı bireylerin konut kiralamasını kolaylaştırmak amacıyla 2021 yılında önemli bir düzenleme yaptı. Yeni uygulamayla birlikte, ağır suç niteliği taşıyan istisnai olaylar dışında ev sahiplerinin yalnız ölüm vakalarını yeni kiracılara bildirme zorunluluğu kaldırıldı. Bu düzenleme, ev sahiplerinin yalnız ölüm riski nedeniyle yaşlı kiracılardan kaçınmasının önüne geçmeyi hedefliyor. 'Jiko bukken' konutlar yalnızca kiracılar için değil, yatırımcılar açısından da cazip fırsatlar sunuyor. Japonya'daki mevcut düzenlemeye göre, bir ölüm olayının üzerinden üç yıl geçmesinin ardından satış sırasında bu bilginin açıklanması zorunlu olmuyor. Bu durum, yatırımcıların indirimli fiyatlarla satın aldıkları konutları daha sonra piyasa değerine satabilmelerine olanak tanıyor. Uzmanlara göre, konut fiyatlarındaki yükseliş sürdükçe 'jiko bukken' piyasasının hem yatırımcılar hem de uygun maliyetli konut arayanlar açısından büyümeye devam etmesi bekleniyor.