İran Savaşı Giyim Fiyatlarını Yüzde 20 Artırabilir

İran'a karşı savaşın etkisi, enerji, taşımacılık ve ham madde maliyetlerinde artışa yol açarak küresel giyim sektörünü derinden etkiliyor. Tarım ürünleri üzerindeki El Niño endişeleri, fabrikalar üzerindeki baskıyı artırırken, maliyet artışlarının önümüzdeki aylarda tüketicilere yansıması bekleniyor. Özellikle Bangladeş'teki Bloomy Fashions fabrikasında, alıcıların polyester siparişlerini askıya alması nedeniyle üretim alanlarından biri yaklaşık üç aydır kullanılmıyor. Maliyet artışları yalnızca enerji ve taşımacılıkla sınırlı kalmıyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, fosil yakıtlardan elde edilen polyesterin fiyatını artırırken, pamuk fiyatları da arz endişeleri ve gübre kıtlığı nedeniyle yükseliyor. Tüketicilerin maliyet baskısını sonbahar aylarında hissetmeye başlaması, en büyük etkinin ise 2027'nin ilkbahar ve yaz aylarında mağazalara yansıması bekleniyor. Markaların siparişlerinin önemli bir bölümünü ürünlerin mağazalara ulaşmasından bir yıla kadar önce vermesi, bu durumu etkileyen bir diğer faktör. Al Jazeera'nın haberine göre, savaş öncesinde polyester, pamuğun yaklaşık yarısı fiyatında işlem görüyordu. Ancak petrol fiyatlarındaki artış, Çin'deki polyester fiyatlarını son dört yılın en yüksek seviyelerine çıkardı. Inditex bünyesindeki Zara ve Pull&Bear gibi markalara tedarik sağlayan Bloomy Fashions, savaşın başlamasından sonraki haftalarda polyester iplik fiyatlarının yüzde 25'e kadar yükseldiğini bildirdi. Pamuk fiyatları ise alıcıların alternatif arayışına girmesi ve arzın sıkılaşmasıyla iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. McKinsey ortağı Julian Högl, temel elyafların aynı anda fiyat baskısı altında kalmasının markaların daha ucuz alternatiflere geçme seçeneğini ortadan kaldırdığını belirtti. Almanya merkezli Kettelhack'in maliyetleri yüzde 5 ila 8 arasında artarken, Hindistan merkezli Indo Count Industries de pamuk ve polyesterin yanı sıra boya, kimyasal maddeler, petrol ve gaz maliyetlerinin arttığını aktardı. Şu aşamada baskının büyük bölümünün üreticilerin üzerinde olduğu ifade ediliyor. Temel bir gömleğin maliyetinin yaklaşık yüzde 60'ını ham maddeler oluştururken, fabrikaların kâr marjları genellikle yüzde 2 ila 3 arasında kalıyor. Talebin zayıf olması nedeniyle Bloomy Fashions, ek maliyetleri alıcılara yansıtmak yerine üstlenmek zorunda kaldı. Markaların tedarikçiler arasında geniş seçeneklere sahip olması, fabrikaların pazarlık gücünü de sınırlıyor. Hindistan'da hazır giyim ihracatı temmuz ayında yıllık bazda yüzde 4,5 gerilerken, mali yılın ilk dört ayında ihracattaki düşüş yüzde 10,5 oldu. Bangladeş'in Orta Doğu'ya yönelik ticareti ise neredeyse tamamen durdu. Şirketlerin tedarikçiler üzerinde baskı kurma, ham madde ve tasarımları değiştirme veya ürün fiyatlarını artırma seçenekleri bulunuyor. İsveçli Asket, kaliteyi düşürmek yerine fiyatlarını artırmayı tercih etti. Üreticiler ve danışmanlar, maliyet baskısının sürmesi halinde şirketlerin kumaşların ağırlığını azaltabileceğini, tasarımları sadeleştirebileceğini ve kullanılan ham madde bileşimini değiştirebileceğini belirtiyor.