İngiltere'den Yapay Zeka ile Uçak İzlerine Karşı Proje

İngiltere, uçakların arkasında oluşan yoğunlaşma izlerinin iklim değişikliği üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla 5 milyon sterlinlik bir yapay zeka denemesi başlatıyor. Proje, Operation Blue Skies adıyla anılıyor ve 30 ay sürecek. Kuzey Atlantik'in doğu bölgesindeki Shanwick Okyanus hava sahasına odaklanacak olan bu girişim, uçak izlerinin küresel ısınmaya katkısının yaklaşık yüzde 5 olduğunu ortaya koyuyor. Deneme süresince, yaklaşık 10 bin uçuşun hava sahasından geçmesi bekleniyor. Proje, İngiltere Ulaştırma Bakanlığı'nın 2,65 milyon sterlinlik katkısı ve Google'ın 1,4 milyon sterlinlik desteği ile hayata geçirilecek. Google, projede uydu görüntüleri ve uçuş verilerini birleştirerek, uçak izlerinin oluşma ihtimalinin yüksek olduğu bölgeleri belirleyecek. Bu bilgiler, hava trafik kontrolörlerine aktarılacak ve pilotlar, uygun durumlarda bu bölgelerden uzaklaştırılacak. Uçak izleri, motorlardan çıkan sıcak egzoz gazlarının soğuk havayla karşılaşması sonucu oluşan buz kristalleri ile meydana geliyor. Bu izlerin çoğu kısa sürede kaybolsa da, soğuk ve nemli atmosfer koşullarında kalıcı hale gelenler, ısıyı atmosferde tutan bulutların oluşumuna katkıda bulunabiliyor. Google'ın projedeki teknik lideri Dr. Paul Hodgson, uçak izlerinin havacılığın neden olduğu iklim ısınmasının yaklaşık üçte birinden sorumlu olduğunu belirtti. Ancak kesin rakamlar konusunda belirsizlik olduğunu da vurguladı. Deneme süresince, uçakların irtifalarının yaklaşık 2 bin fit değiştirilmesi planlanıyor. Bu değişikliklerin, türbülans ve kötü hava koşullarından kaçınmak amacıyla zaten havacılıkta rutin olarak yapılan irtifa değişikliklerine benzer olması bekleniyor. NATS Sürdürülebilirlik Direktörü Ian Jopson, mevcut prosedürler kullanıldığı için uçuşların büyük ölçüde normal şekilde devam edeceğini ifade etti. Testler, hava trafiğinin daha düşük olduğu 2026-27 ve 2027-28 kış dönemlerinde, belirli akşam ve gece saatlerinde gerçekleştirilecek. Proje, İngiltere hükümetinin havaalanlarının genişletilmesini desteklediği bir dönemde yürütülecek. Bu nedenle, artan uçuş talebinin çevresel etkilerini azaltmak için teknolojik çözümlerin ne ölçüde kullanılabileceği tartışmalarının da içinde yer alıyor. Google'ın projeye dahil olması, şirketin yapay zeka altyapısının iklim üzerindeki etkilerine dair tartışmaların sürdüğü bir döneme denk geliyor. Uçakların yoğunlaşma izlerinden kaçınmak için irtifalarının değiştirilmesi, bazı durumlarda daha fazla yakıt tüketimine yol açabilir; bu nedenle projenin iklim açısından net fayda sağlayıp sağlamayacağı önemli bir test konusu olacak.