Hibrit Çalışma İçin Yeni Sözleşme Zorunluluğu

Uzaktan çalışma, 2020 yılındaki pandemi ile birlikte iş hayatına girdi ve birçok çalışan, uzun süre evlerinden ya da memleketlerinden çalıştı. Normalleşme süreciyle birlikte, uzaktan çalışanların bir kısmı ofislere dönerken, bazıları hibrit çalışma modelini benimsemeye devam etti. Hibrit çalışma, haftanın belirli günlerinde ofisten, diğer günlerinde ise uzaktan çalışmayı içeriyor. Örneğin, bazı işletmelerde çalışanlar haftada dört gün uzaktan, bir gün ofisten çalışabiliyor. Uzaktan çalışma, 4857 Sayılı İş Kanunu’na 2016 yılında eklenen hükümlerle yasal bir çerçeveye kavuşturuldu. Bu düzenleme, uzaktan çalışmayı “işçinin işveren tarafından iş organizasyonu kapsamında iş görme görevini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile iş yeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisi” olarak tanımlıyor. Uzaktan çalışan işçiler ile işverenleri arasında sözleşme yapılması zorunlu hale getirildi. Bu sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, süresi, yeri, ücret ve diğer önemli hususlar yer almalıdır. Kanun, uzaktan çalışan işçilerin emsal işçilere göre farklı muameleye tabi tutulamayacağını belirtiyor. İşverenler, uzaktan çalışma ilişkisi içerisinde çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgilendirilmesi, gerekli eğitimlerin verilmesi ve sağlanan ekipmanlarla ilgili güvenlik tedbirlerinin alınması yükümlülüğüne sahiptir. Ayrıca, uzaktan çalışmanın hangi işlerde yapılamayacağı ve veri güvenliği gibi hususlar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmeliklerle belirlenmektedir. Pandemi sonrası, hibrit çalışma modelinin yaygınlaşmasıyla birlikte, bu alanda yönetmelik ihtiyacı da ortaya çıktı. Cuma günü Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle, hibrit çalışanlar için de sözleşme zorunluluğu getirildi. Bu düzenlemeye göre, iş görme ediminin bir kısmının iş yerinde, diğer kısmının uzaktan gerçekleştirilmesi durumunda, işçinin hangi günlerde ofiste, hangi günlerde uzaktan çalışacağı ve çalışma saatlerinin iş sözleşmesinde açıkça belirtilmesi gerekecek. Eğer mevcut iş sözleşmesinde uzaktan çalışma gün ve saatlerine dair bilgi varsa, yeni bir sözleşme yapılmasına gerek kalmayacak. Ancak, böyle bir bilgi bulunmayan işletmelerde hibrit çalışanlar için yeni bir sözleşme imzalanması zorunlu olacak. Bu sözleşmede, uzaktan çalışmaya ilişkin kanun ve yönetmeliklerde belirtilen diğer hükümlerin de yer alması gerekecek. Uzaktan çalışanların, işverenden habersiz tatil yörelerine gitmeleri ve oradan çalışmalarını sürdürmeleri, hukuki sorunlara yol açabilir. Bu tür durumların önüne geçmek için sözleşmelere, “İşverene bilgi vermek şartıyla uzaktan çalışma ev dışında başka yerde de yapılabilir” gibi hükümler eklenmesi önerilmektedir.