Forbes: Türkiye'nin DOA Sistemi Dünyaya Örnek Olabilir

Forbes, Türkiye'nin Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi'ni, geri dönüşüm ve hammadde tedariği açısından dünyaya örnek gösterdi. Wesley Alexander Hill tarafından kaleme alınan ve 13 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan analiz, DOA'nın ekonomik ve çevresel avantajlarını ele alıyor. "American Defense Should Champion Recycling To Compete With China" başlıklı yazıda, geri dönüşümün yalnızca çevresel bir mesele olmadığı, sanayi üretimi, ulusal güvenlik ve kritik hammaddelere erişim açısından stratejik önem taşıdığı vurgulandı. Analizde, alüminyum, lityum, bakır ve kalay gibi kritik malzemelerin ekonomiye yeniden kazandırılmasının, ülkelerin hammaddede dışa bağımlılığını ve küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlığı azaltabileceği belirtildi. Türkiye'nin geliştirdiği DOA Sistemi, ulusal ölçekte uygulanabilecek en güçlü örneklerden biri olarak değerlendirildi. Türkiye’deki modelin en önemli avantajlarından biri, kamu finansmanı yerine özel sermayeye ve genişletilmiş üretici sorumluluğuna dayanması. Bu yaklaşım, DOA Sistemi’nin vergi mükelleflerine ilave yük getirmeden hayata geçirilmesini sağlıyor. DOA'nın güçlü dijital altyapısı, QR kodlar, uçtan uca takip sistemi, Depozito İade Makineleri ve vatandaşların iadelerini mobil cüzdanlarına alabilmesini sağlayan teknoloji ile dikkat çekiyor. Bu altyapı, vatandaşların sisteme katılımını kolaylaştırıyor, toplama verimliliğini artırıyor ve kullanılmış içecek ambalajlarının çöp olarak değil, değerli endüstriyel girdiler olarak değerlendirilmesini sağlıyor. Türkiye’de uygulanan sistemin yalnızca çevresel bir proje değil, yerli tedarik zincirlerini güçlendiren modern bir sanayi altyapısı olarak görülmesi gerektiği ifade ediliyor. Forbes, ABD'nin geri dönüşüm ve kritik hammadde politikalarını güçlendirmesi için "Türkiye modeli bir depozito iade sistemi" kurabileceğini belirtiyor. Mevcut perakende noktaları, belediye tesisleri ve farklı kurumlar, modern dijital takip teknolojileriyle entegre edilebilir. Analizin sonuç bölümünde Türkiye’nin DOA modeli, Batılı ülkelerin kendi ihtiyaçlarına göre uyarlayabileceği bir yol haritası olarak tanımlanıyor. Ayrıca, Türkiye’nin yaptığına benzer modern bir depozito iade sisteminin kısa sürede kurulabileceği ve özel kaynaklarla finanse edilebileceği ifade ediliyor. Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi’nin Türkiye’nin yerli teknoloji sektörü açısından da önemli bir araç olduğunu belirtti. Türkiye’nin tek bir ekipman tedarikçisine bağımlı bir yapı yerine rekabete açık bir model benimsediğini ifade eden Öztürk, son iki yılda farklı Türk üreticilerin gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak yerli Depozito İade Makineleri üretmeye başladığını aktardı. Yerli üreticilerin ihracat pazarlarını da hedeflediğini belirten Öztürk, bu gelişmenin geri dönüşüm teknolojileri alanında tamamen yeni bir sanayi ekosisteminin oluşmasına yol açacağını ifade etti. Değerli hammaddelerin Türkiye ekonomisi içerisinde tutulması sayesinde DOA Sistemi’nin cari açığın düşürülmesine katkıda bulunacağını, sistemin tam kapasiteyle faaliyete geçmesiyle yılda yaklaşık 1 milyar dolar katkı sağlamasının beklendiğini belirtti.