Doğum Borçlanması: Hesaplama ve Koşullar

Doğum borçlanması, çocukların 2 yaşına kadar sigortasız geçen süreler için yapılabilen bir uygulamadır. Bu süreçte, her bir çocuk için toplamda 6 yıla kadar borçlanma hakkı bulunmaktadır. Ancak, bu sürelerin yalnızca annenin sigortalı bir işte çalışmadığı dönemleri kapsadığını belirtmek önemlidir. Yani, çocuk 2 yaşına gelene kadar annenin çalışmadığı süreler için doğum borçlanması yapılabilir. Doğum borçlanması, sadece 18 ay ücretsiz izin süresiyle sınırlı değildir. Annenin kullandığı doğum izni süreleri de borçlanma kapsamına alınabilir. Sigortalı çalışmaya başladıktan sonra doğan çocuklar için de doğum borçlanması yapılması mümkündür. Staj sigortası, emeklilik açısından genellikle dikkate alınmazken, doğum borçlanmasında önemli bir avantaj sunmaktadır. Staj yaptığı tarihle uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışma tarihi arasında doğan çocukları olan kadınlar, çocuk 2 yaşına gelene kadar boşta geçen süreleri borçlanabilirler. Bu durumda, sigorta başlangıç tarihi borçlanma süresi kadar öne çekilir. Ancak, Emekli Sandığı kapsamında çalışanlar bu avantajdan yararlanamazlar. Doğum borçlanması ile erken emeklilik sağlanabileceği yönündeki yaygın bir yanlış anlama da bulunmaktadır. Doğum borçlanması, emekliliği geciktirmekten ziyade, geç emekliliği önleyebilir. Staj sigortası ile normal çalışma süresi arasında doğan çocuklar için doğum borçlanması yapılması durumunda, sigorta başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar öne çekilir. Bunun dışında, doğum borçlanması emekliliği erken hale getirmez. Doğum borçlanmasında, 1 günlük asgari ücretin yüzde 32’si oranında prim ödenmektedir. 2026 yılı itibarıyla, 1 gün için 352,32 TL, bir aylık için ise 10.569,60 TL prim ödenmesi gerekmektedir. Emekli Sandığı iştirakçileri için doğum borçlanması tutarları, emeklilik keseneğine esas aylığın yüzde 36’sı üzerinden hesaplanır. Doğum borçlanması yapma hakkı, çalıştığınız statüye bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Örneğin, 4/a (SSK) statüsünde çalışanlar için, staj tarihinin 1 Mart 2000 ile hizmete başlama tarihi arasında doğan bir çocuk olması durumunda doğum borçlanması yapılabilir. Bu durumda, 3600 prim günü ile 58 yaşında emekli olma imkânı bulunmaktadır. Ancak, doğum borçlanması yapma hakkınız yoksa veya bu hakkı kullanamıyorsanız, 4500 prim günü ile yine 58 yaşında emekli olabilirsiniz. Eksik prim günlerinizi tamamlamak için, sigortalı başlama tarihinden sonra doğan çocuklarınız için doğum borçlanması yapabilirsiniz. Eğer doğum borçlanması yapma hakkınız yoksa, en az 5 ay 4/a statüsünde fiilen çalışmanız gerekmektedir. Geri kalan eksik günleri ise isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek tamamlayabilirsiniz. 4/a statüsünden emekli olmak, en kolay seçeneklerden biridir. Fiilen 4/a statüsünde çalışarak 3600 günü tamamladıktan sonra, 58 yaşını doldurduğunuz tarihte emekli olabilirsiniz. Prim gününüzü 5750’ye tamamlarsanız, yaşı beklemeden, prim gününü tamamladığınız tarihte emekli olma hakkına sahip olursunuz. Ancak, yurt dışı borçlanması yapmışsanız, emekli aylığı bağlandıktan sonra sigortalı bir işte çalışamazsınız. Çalışabilmek için emekli aylığını kestirmeniz gerekecektir. Çalışmayı bıraktıktan sonra aylığınız tekrar bağlanır.