Buğday Fiyatlarında Sert Yükseliş: İklim ve Jeopolitik Etkiler

Dünya genelinde tarım emtia piyasaları, iklimsel değişiklikler ve jeopolitik gelişmelerin etkisiyle dalgalanmaya devam ediyor. Özellikle Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmanın limanlar üzerindeki yıkıcı etkisi, küresel kuraklık ve El Nino hava olayının etkileri, tarım ürünlerinin fiyatlarında sert hareketlere neden oldu. Bu gelişmelerin ışığında, Chicago Ticaret Borsası'nda buğday fiyatları temmuz ayında yüzde 8,5 artarak 7,1125 dolara ulaştı. Buğdayın yanı sıra, mısır fiyatları yüzde 6,4, soya fasulyesi fiyatları ise yüzde 3,8 oranında yükseldi. ABD merkezli Intercontinental Exchange'te ise kahve fiyatları yüzde 6,2, pamuk fiyatları yüzde 5 artarken, şeker fiyatları yüzde 2,6 oranında düştü. Kakao fiyatları da yüzde 6,3 oranında artış gösterdi. El Nino hava olayının etkileri, özellikle kahve fiyatları üzerinde belirgin bir etki yarattı. Güney Amerika ve Güneydoğu Asya'da hissedilen bu hava olayı, Brezilya ve Vietnam'da kahve üretimini olumsuz etkiledi. Brezilya 'arabica' türü kahvede, Vietnam ise 'robusta' türü kahvede dünya lideri konumunda bulunuyor. Bu ülkelerdeki sıcaklık artışları ve azalan yağışlar, kahve ağaçlarının çiçeklenmesini engelleyerek rekolteyi düşürdü. Pamuk fiyatları da iklimsel faktörlerden etkilendi. Hindistan'da pamuk ekim alanlarının azalması ve Sincan bölgesindeki aşırı sıcak hava, pamuk fiyatlarının yükselmesine yol açtı. Kakao piyasasında ise Batı Afrika'daki şiddetli yağışlar, siyah kabuk hastalığı riskini artırarak üretim endişelerini tetikledi. Şeker fiyatlarındaki düşüş ise küresel arzın bol olacağına dair beklentilerle ilişkilendirildi. Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino hava olayının buğday fiyatları üzerindeki etkisine dikkat çekti. Ergezen, bu hava olayının bazı bölgelerde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkmasına ve daha az yağışlı hava koşullarına yol açtığını belirtti. Bu durumun Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya gibi bölgelerde üretim endişelerine neden olduğunu ifade etti. Ergezen, Avustralya, ABD, Fransa ve Almanya'nın buğday üretiminde önemli ülkeler olduğunu ve bu ülkelerdeki yüksek sıcaklıkların buğday piyasasında endişelere yol açtığını söyledi. Üretim tahminlerinin aşağı yönlü revize edilmesi, buğday fiyatlarındaki artışın sebeplerinden biri olarak gösterildi. ABD merkezli Round Lakes Commodities'in Kurucu Ortağı Tore Alden de buğday piyasasındaki güçlü talebin fiyatları desteklediğini belirtti. Alden, ABD'nin bazı bölgelerinde son bir ayda görülen yüksek sıcaklıkların buğday veriminde düşüş olasılığını artırdığını ifade etti. Ayrıca, artan petrol fiyatlarının enerji ve ulaşım maliyetlerini yükseltmesi nedeniyle kurumsal yatırımcıların emtia piyasasına yönelmesinin de buğday fiyatlarındaki artışa katkı sağladığını dile getirdi.