Avrupa jet yakıtı stokları 7 yılın dibinde

Ortadoğu'daki çatışmalar, Avrupa'nın enerji tedarikinde baskı yaratırken, jet yakıtı piyasasında da arz sıkışıklığı yaşanıyor. Avrupa'nın jet yakıtı stokları, son yılların en düşük seviyelerine gerileyerek, yılın son üç ayında günlük 510 bin varil açığın oluşması bekleniyor. Bu durum, kıtanın geleneksel tedarik hatlarındaki aksaklıklar nedeniyle ortaya çıkıyor. ABD'de günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise 419 bin varillik arz fazlası öngörülüyor. Ortadoğu'daki savaşın başlamasıyla birlikte, bölgeden Avrupa'ya yapılan jet yakıtı sevkiyatlarında ciddi bir düşüş yaşandı. Bu durum, Avrupa'nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını etkileyen tedarik zincirlerinde aksamalara yol açtı. Arz açığını kapatmak amacıyla Avrupa, son aylarda daha uzak tedarikçilere yönelmeye başladı. Nijerya, ABD ve Kanada'dan gelen sevkiyatlar artarken, Güney Kore de önemli bir tedarikçi haline geldi. Ancak artan ithalata rağmen, Avrupa'nın yılın son çeyreğinde karşılaşacağı açığın tamamen kapatılması zor görünüyor. Avrupa'daki arz sorununun yılın son üç ayında daha belirgin hale gelmesi bekleniyor. Günlük 510 bin varillik açık, kıtanın ithalata olan bağımlılığının artabileceğini gösteriyor. Ortadoğu kaynaklı sevkiyatların önceki seviyelerine dönememesi halinde Avrupa'nın Atlantik havzasından ve Asya'dan daha fazla jet yakıtı çekmesi gerekecek. Bu gelişme, havayolu şirketleri açısından da kritik bir öneme sahip. Jet yakıtı, havayollarının en büyük maliyet kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor ve arz sıkışıklığı ile petrol fiyatlarının yükselmesi, şirketlerin operasyonel maliyetleri üzerinde ek baskı yaratabilir. Güney Kore'den yapılan jet yakıtı sevkiyatlarının eylül ayında günlük yaklaşık 129 bin varile ulaşması bekleniyor. Bu miktar, Ekim 2022'den bu yana görülen en yüksek seviyeyi temsil ediyor. Güney Kore'deki rafinerilerin üretimlerini artırması, Avrupa'ya daha fazla ürün gönderilmesini sağladı. Ülkede jet yakıtı üretimi, temmuz ayında yaklaşık 13,89 milyon varile ulaşarak son yedi yılın en yüksek seviyesine çıktı. Güney Kore rafinerilerinin işlediği ham petrol miktarı da haziran ayına göre yüzde 16 artarak günlük 2,7 milyon varile yükseldi. Avrupa'daki arz sıkışıklığı, stok verilerine de yansıdı. Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki jet yakıtı stokları, 10 Eylül haftasında son yedi yılın en düşük seviyesine geriledi. ARA bölgesi, Avrupa'nın petrol rafineri, depolama ve ticaret merkezlerinden biri olarak kıtanın yakıt piyasasındaki arz koşullarını takip etmek açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Güney Kore'den yapılan sevkiyatların artmasına rağmen mevcut ithalat hacminin açığı tamamen kapatması beklenmiyor. Asya-Pasifik bölgesinde oluşması beklenen arz fazlası, Avrupa'nın jet yakıtı açığını azaltabilecek önemli bir kaynak olarak öne çıkıyor. Avrupa ile Asya arasındaki fiyat farkının açılması, jet yakıtının uzun mesafelerden Avrupa'ya taşınmasını ekonomik hale getiriyor. Böylece Asya'daki arz fazlası, Avrupa'daki sıkışıklığın giderilmesi için küresel ticaret akışlarını değiştirebiliyor. Ancak Avrupa'nın dördüncü çeyrekte karşı karşıya kalması beklenen günlük 510 bin varillik açık, yalnızca yeni tedarikçilerden gelecek sevkiyatlarla kısa sürede kapatılması zor bir boyuta işaret ediyor. Avrupa'nın jet yakıtı piyasasının önümüzdeki aylardaki seyri, büyük ölçüde Ortadoğu'daki enerji akışının normale dönüp dönmeyeceğine bağlı olacak.