Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yapmış olduğu açıklamaya göre, Türkiye'de gemi atıklarının yönetimi, Bakanlığın kontrolünde "Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" kapsamında devam ediyor.
Gemi atıkları, gemilerden denize karıştırılmadan, ayrı olarak alınıyor ve atık kabul tesislerinde ayrı tanklarda depolanıyor. Atık kabul tesislerinde toplanan atıklar (sintine suyu, slaç, slop) öncelikle enerji geri kazanım için ek yakıt olarak kullanılıyor, yakıt olmayanlar nihai yakma tesislerinde yok ediliyor.
Gemilerin taşıdıkları yüklerin meydana getirdiği atık ve artıklar ile pis su, katı atık ve hava kirliliğini önlemeye yönelik ekipmanlardan kaynaklanan atıklar ise mevzuat kapsamında kıyı tesisleri tarafından toplanarak denizlerin kirletilmesi önleniyor.
Bakanlık, "Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği"nde düzenlemeye gidecek. Yönetmeliği revize eden Bakanlık, taslak yönetmeliği internet sayfasında görüşe açtı.
Yönetmelikle denizlerin yanında iç su yollarında, göller ve nehirlerde bulunan gemilerden kaynaklanan atıkların yönetimi de sağlanacak ve destek gemileri, sondaj faaliyetlerinin yürütülmesi için kullanılan platform, gemi ve benzeri yapılardan da atık alınabilecek.
Takipler online ve anlık yapılacak
Yeni yönetmelikle Bakanlıkça belirlenecek şartlar dahilinde yat, tekne gibi deniz araçlarının yanında 150 groston altı petrol tankerleri ile 400 groston altındaki diğer gemilerin pis su tanklarına "Pis Su Takip Sistemi (PSTS)" takılacak.
Takipler online ve anlık olarak PSTS ile gerçekleşecek. Kapsam dahilindeki deniz araçlarının pis su tanklarında beklenmedik bir değişim olması durumunda bu deniz araçlarına yasal işlem uygulanacak.
Belirlenecek alanlarda, pis su arıtma cihazı olan gemiler, Marpol Sözleşmesi'nin Ek-IV hükümlerinde belirtilen şartlar uyarınca gerekli arıtımı yaptıktan sonra atık sularını denize dökebilecek
Kurulacak özel ekiplerle gemi atıkları daha sıkı takip edilebilecek. Deniz araçlarının pis su tanklarından denize boşaltım yapılması önlenecek. Atık tankı doluluğu yüzde 80 üzeri olan gemilerin kalkışlarına izin verilmeyecek.
Taslak yönetmelikte öngörülen PSTS, ülke genelinde yer alan yaklaşık 70 bine yakın yat ve tekneyi kapsıyor. Söz konusu sistemle göller ve nehirlerde bulunan gemilere de sensör takılarak, bu noktalarda oluşan atıkların yönetimi de gerçekleştirilecek
Denizi kirleten 203 gemiye 27 milyon 542 bin lira ceza
Türkiye'de atıkların toplanması faaliyetleri 312 kıyı tesisinde gerçekleştiriliyor.
Bu kapsamda 2020 yılında, 23 bin 899 gemiden 504 bin 797 metreküp petrol ve petrol türevli atık, 37 bin 903 metreküp pis su ve 24 bin 757 metreküp katı atık alınarak, denizlerin kirletilmesi engellendi.
Bakanlık ayrıca gemilerden kaynaklanan deniz kirliliğinin de önlenmesi adına yetki verdiği kurum ve kuruluşlar ile geçen yıl yaptığı denetimlerde, denizi kirleten 203 gemiye toplam 27 milyon 542 bin 810 lira idari para cezası uyguladı.