Türkiye'nin Yapay Zeka Hedefi: 1 Trilyon TL

Türkiye, 2026-2030 döneminde yapay zeka alanında 1 trilyon lira ekonomik değer oluşturmayı amaçlayan bir eylem planı uygulamaya koyuyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın koordinasyonunda hayata geçirilecek bu plan, kamu ve özel sektör işbirliğini öne çıkararak, büyük ölçekli veri merkezi ve yapay zeka yatırımlarını hızlandırmayı hedefliyor. Eylem planı çerçevesinde, kamu bütçesi, özel sektör yatırımları, uluslararası fonlar ve teşvik mekanizmaları kullanılarak, 1 trilyon lirayı aşan bir ekonomik değer yaratılması öngörülüyor. Bu hedefe ulaşmak için, en az 5 yapay zeka büyüme bölgesi oluşturulacak. Bu bölgelerde, enerji, arazi ve telekomünikasyon altyapısı önceden hazırlanarak, özel statülü alanlar oluşturulacak. Bu alanlarda, birden fazla şirketin aynı anda yararlanabileceği yapay zeka fabrikaları yer alacak. Yapay zeka fabrikaları, düşük karbonlu elektrikle beslenerek, büyük ölçekli hesaplama kapasitesini veri alanları, model geliştirme araçları ve teknik destek hizmetleriyle birleştirecek. Ayrıca, ana yatırımcılar ve işletmecilerden, KOBİ'ler, girişimler ve araştırmacılar için kapasite ayırmaları ve mentörlük sağlamaları bekleniyor. İlk büyüme bölgesinin ilan edilmesi ve yatırımcıların seçilmesi için bir yıllık bir süre öngörülüyor. 2027 sonuna kadar en az bir bölgenin faaliyete geçirilmesi hedefleniyor. 2028 yılına kadar, en az 5 büyüme bölgesinin ilan edilmesi ve bunlardan en az 3'ünün faaliyete geçmesi bekleniyor. Ayrıca, 3 bölgesel mükemmeliyet merkezi ve 6 erişim noktasının açılması planlanıyor. Faaliyete alınan kapasitede yüzde 70 kullanım oranına ulaşılması hedefleniyor. Bu süreçte, yapay zeka fabrikaları aracılığıyla KOBİ'ler ve girişimcilerin seviye atlaması öngörülüyor. Yapay zeka alanında destek sağlamak amacıyla iki fondan oluşan 'Yapay Zeka Finansman Merdiveni' kurulacak. Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu, temel ve uygulamalı araştırmalar ile erken aşama projeleri destekleyecek. Bu fon aracılığıyla projelere en az 10 milyar lira kaynak aktarılması ve desteklenen projelerin en az yüzde 40'ının pilot uygulama aşamasına ilerlemesi sağlanacak. Ayrıca, olgunlaşarak ürün-pazar uyumunu kanıtlayan yerli girişimler, 15 milyar lira büyüklüğündeki Yapay Zeka Büyüme Fonu üzerinden desteklenecek. Yapay zeka ve veri merkezi alanında, 2030 yılına kadar en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı yatırımın harekete geçirilmesi ve en az 1 gigavat kurulu güce ulaşılması planlanıyor. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamındaki veri merkezi ve yapay zeka çağrıları, bu yatırımların teşvik omurgasını oluşturacak. Uluslararası yatırımcılar için kurulacak tek pencere üzerinden ön uygunluk değerlendirmesi ve yatırım yol haritası, en fazla 30 iş gününde tamamlanacak.