Türk Savunma Sanayisi: 25 Yılda 100 Milyar Dolarlık Başarı

Türkiye’nin savunma sanayisinde dışa bağımlılığı sona erdirmek ve yerli üretimi güçlendirmek amacıyla başlatılan süreç, son 25 yılda önemli bir dönüşüm yaşadı. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) koordinasyonunda gerçekleştirilen stratejik hamleler, sektörü derin mühendislik ve yüksek teknoloji odaklı bir ekosistem haline getirdi. 2000’li yılların başında yalnızca 56 firma ile faaliyet gösteren Türk savunma sanayisi, günümüzde 4,500'ün üzerinde firma ile geniş bir yapıya ulaştı. Savunma projelerinin sayısı da benzer bir artış gösterdi. 2002 yılında sadece 62 proje yürütülürken, günümüzde kara, deniz, hava, uzay, elektronik harp ve siber güvenlik alanlarında 1,400'ü aşkın proje hayata geçiriliyor. Bu projelerin toplam finansal hacmi ise 5,5 milyar dolardan 100 milyar dolara yükseldi. Sektör, yalnızca askeri güç artışını değil, aynı zamanda mühendislik, Ar-Ge ve sanayi kapasitesindeki evrimi de gözler önüne seriyor. Ar-Ge harcamaları, 49 milyon dolardan 3,5 milyar dolara çıkarak, sektördeki nitelikli insan kaynağına ve sürdürülebilir teknoloji araştırmalarına yapılan yatırımların önemini vurguluyor. Doğrudan istihdam, 100 bin kişiyi aşarken, sektördeki mühendis ve teknik personelin yaş ortalaması 34 olarak kaydedildi. Bu genç demografi, yapay zeka ve otonom sistemler gibi yeni nesil savunma konseptlerinin hızlı bir şekilde platformlara entegre edilmesine olanak tanıyor. Türkiye, geçmişte kendi silahlı kuvvetlerinin ihtiyaçları için büyük ölçüde dışa bağımlı iken, bugün dünya çapında önemli bir teknoloji ihracatçısı konumuna geldi. 2002 yılında 248 milyon dolar seviyesinde olan savunma ve havacılık ihracatı, 2026 yılının ocak-temmuz döneminde 5,79 milyar dolara ulaştı. Son 12 aylık veriler, 11,2 milyar dolarlık bir ihracat rakamını gösteriyor. Türk savunma sanayisi, 185 ülkeye 230’a yakın ürün ihraç ediyor ve sektörün yıllık cirosu 20 milyar doları aştı. Türk savunma sanayisinin en dikkat çekici başarılarından biri, Bayraktar TB2 gibi insansız hava araçlarının savaş alanlarında sağladığı stratejik avantajdır. Ayrıca, AKINCI ve AKSUNGUR gibi platformlar, gelişmiş radar sistemleri ve seyir füzesi atma yeteneği ile dikkat çekiyor. Gelecekteki muharebe konseptlerini belirleyecek olan KIZILELMA ve ANKA-3 gibi jet motorlu insansız savaş uçakları, Türkiye’yi otonom sistemlerde üst lige taşıyor. İnsanlı havacılıkta ise 5. nesil savaş uçağı Milli Muharip Uçak KAAN, uçuş testlerine devam ediyor. Bu gelişmeler, Türk savunma sanayisinin küresel ölçekteki etkisini artırmaya devam edeceğini gösteriyor.