Trump'tan İran'a Karşı Eşi Görülmemiş Ekonomik Savaş İlanı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı 'şimdiye kadar eşi görülmemiş ölçekte' bir ekonomik savaş ilan ettiğini duyurdu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran'a bir anlaşma yapma fırsatını kendisinden başka kimsenin vermediğini savunarak, İran'ın bu fırsatı değerlendiremediğini belirtti. Bu nedenle, 'Bugün, herhangi bir ülkeye karşı şimdiye kadar uygulanmış en ezici ekonomik operasyonu ilan ediyorum. Bu, eşi benzeri görülmemiş ölçekte ekonomik savaş ve izolasyon olacak.' ifadelerini kullandı. Trump, İran donanmasının yok edildiğini, hava kuvvetlerinin imha edildiğini ve askeri fabrikalarının enkaza döndüğünü öne sürdü. Ayrıca, İran'ın para biriminin değersizleştiğini ve ülkenin ekonomik durumunun kritik bir seviyeye ulaştığını ifade etti. Trump, 'Bugün ayrıca, finans kuruluşlarının, şirketlerin, havalimanlarının veya devlet kurumlarının İran'a herhangi bir tür can simidi sağlamasına izin veren herhangi bir ülkenin de muazzam ekonomik sonuçlarla karşı karşıya kalacağını ilan ediyorum.' dedi. İran tehdidini izole etmek ve yenilgiye uğratmak için tüm müttefiklerin ABD'nin yanında durması gerektiğinin altını çizen Trump, İran'ın köşeye sıkıştığını ve bu tarihi önlemlerin ülkenin 'dünya genelinde terör yayma kabiliyetlerini' felce uğratacağını belirtti. Ancak, Trump'ın İran konusunda askeri seçeneklerinin sınırlı olması nedeniyle ekonomik baskıyı artırma yöntemini seçtiği ifade ediliyor. New York Times gazetesinde yayımlanan bir analizde, İran'ın ABD'nin ekonomik baskısına ne kadar dayanabileceği mercek altına alındı. Analizde, Çin gibi İran'dan petrol satın alan ülkelere yaptırım uygulanabileceği veya finansal işlemlere ilişkin ilave cezalar getirilebileceği vurgulandı. 1979'dan beri ABD yaptırımları altında olan İran'ın ekonomisinin, ABD'den gelen baskılarla şekillendiği hatırlatıldı. İran'ın, ABD'nin yaptırımlarını aşmak için Çin ve Rusya'ya ucuza petrol satmaya çalıştığına dikkat çekildi. Çin'in İran'dan satın aldığı petrolü, ABD yaptırımlarının etkisine girmeyecek küçük rafinerilerde işlediği belirtildi. İran, petrolünü satabilmek için kaçakçılık ağlarını genişleterek gölge bir filo oluşturdu ve petrolü mal karşılığında takas ederek sanayi sektörünü geliştirdi. Ayrıca, ithalatını ve dolar kullanımını büyük ölçüde azalttığı kaydedildi. Savaş ve Amerikan ablukasından bu yana, İran'ın petrolünün bir kısmını kara ve demir yoluyla naklettiği de ifade edildi. İran'ın, Haziran ayında Amerika Birleşik Devletleri ile imzaladığı mutabakat zaptından sonra geçen sakin dönemi titizlikle değerlendirdiği belirtildi. Mutabakat zaptının hemen ardından İran, 80 milyon varil petrol ihraç ederek depolama üzerindeki baskıyı hafifletti. Yükselen petrol fiyatları sayesinde, bu yılki petrol satışlarından beklenenden daha fazla gelir elde etti. Bu veriler, ABD'nin öngördüğü gibi İran'ın ekonomisindeki çöküşten dolayı teslim olmasının zor olduğunu gösteriyor. İran uzmanı Veli Nasr, İran'ın seçeneklerinin tam teslimiyet ile sonuna kadar mücadele arasında değiştiğini belirtti. Nasr, 'Onlar, daha iyi bir anlaşma elde etmenin tek yolunun, şimdiki bedelleri göze alıp küresel ekonomiyi ve Trump'ı köşeye sıkıştırmak olduğuna inanıyorlar.' dedi. İran ile ABD arasında savaşı sona erdirmek amacıyla 17 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptı, taraflara nihai bir barış anlaşmasına varabilmeleri için 60 gün süre tanıyordu.