TDTB Başkanı Başaran: Tarımda Sınırları Aşan Model Geliştirilmelidir

MUHAMMET YİĞİTOĞLU /KONYA 4-5 Eylül 2026 tarihlerinde Konya'da düzenlenen TÜFEX Summit 2026, "Tarımda Hassas Verimlilikten Finansta Ölçeklenebilir Büyümeye" temasıyla gerçekleştirildi. Etkinlikte TDTB Başkanı Doğan Başaran, tarım sektörünün geleceğine dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Başaran, tarımda yalnızca üretim miktarının artırılmasının yeterli olmadığını vurgulayarak, üretimin ölçülmesi, risklerin yönetilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve elde edilen değerin küresel pazarlara taşınması gerektiğini ifade etti. Başaran, geleceğin tarım işletmelerinin veri yönetimi, üretim ölçümü, risk analizi, teknoloji kullanımı ve finansmana erişim konularında daha yetkin hale gelmesi gerektiğini belirtti. Çiftçilerin yalnızca kredi kullanan bireyler olarak değil, ölçeklenebilir tarım işletmelerinin yöneticileri olarak değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Tarım finansmanında teminat merkezli yapıdan veri ve performans merkezli bir modele geçişin önemine dikkat çeken Başaran, Türkiye’nin güçlü bir üretim kültürüne ve geniş ürün çeşitliliğine sahip olduğunu vurguladı. Ancak, sektörün önündeki en büyük sorunlardan birinin ölçek olduğunu belirten Başaran, parçalı üretim yapısının makine, depolama, soğuk zincir, enerji, dijital teknoloji ve lojistik yatırımlarında maliyetleri artırdığını söyledi. "Ortak makine parkları, üretici örgütleri, kooperatifler, sözleşmeli üretim ve tarıma dayalı ihtisas OSB’leri, profesyonel tarım işletmeleri yalnızca üretim modelleri değil, aynı zamanda finansmanı kolaylaştıran ölçek modelleridir" ifadelerini kullandı. Tarımın geleceğini yalnızca Türkiye sınırları içinde düşünmediğini belirten Başaran, Orta Asya ve Kafkasya'nın da bu ekonomik yapının bir parçası haline getirilmesi gerektiğini vurguladı. Kazakistan’ın geniş tarım alanları, Özbekistan’ın tarımsal üretim potansiyeli ve Azerbaycan’ın lojistik konumu ile Türkiye’nin teknoloji ve sanayi gücünün bir araya getirilebileceğini belirtti. Başaran, "Bizim önümüzde yalnızca ülkelerden oluşan bir coğrafya yok. Bizim önümüzde birbirini tamamlayabilecek büyük bir tarım ekonomisi var. Ben buna Türk Dünyası Ortak Tarım Havzası diyorum" dedi. Hedefin, her ülkenin her ürünü üretmesi değil, hangi ülkenin hangi üründe avantajlı olduğunu belirleyip bu avantajın diğer ülkelerin kapasitesiyle birleştirilmesi gerektiğini vurguladı. Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında tarımın önemli bir işbirliği alanı olduğunu hatırlatan Başaran, mevcut çalışmaların daha ileri bir noktaya taşınması gerektiğini ifade etti. Türkiye’de milyonlarca çiftçinin üretim yaptığına dikkat çeken Başaran, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan gibi ülkelerin de farklı alanlarda önemli üretim potansiyellerine sahip olduğunu belirtti. "Bir ülkenin hammaddesi, diğer ülkenin teknolojisiyle işlenebilir. Bir ülkenin üretimi, diğer ülkenin lojistik ağı üzerinden dünyaya çıkabilir" diyerek, bu yapının ortak finansman ve veri altyapısıyla desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Zengezur bağlantısının bu ortak ekonomik yapı açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirten Başaran, konunun yalnızca bir ulaşım projesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.