Rusya'nın Savaş Ekonomisi: Enflasyon ve Bütçe Açığı Alarm Veriyor

Rusya'nın savaş dönemi ekonomisi büyümeye devam etse de, analistler bu büyümenin ardında derin sorunların yattığını vurguluyor. Hane halklarının gelirlerinin azalması, daha ucuz ve market markalı gıdalara yönelmelerine neden oluyor. Bu durum, sivil sektörün de olumsuz etkilendiğini gösteriyor. Askeri harcamaların desteklediği sanayi çarkları dönerken, hanehalkı ve sivil sektör ağırlaşan bir krizin yükünü taşımakta. Ukrayna savaşı dördüncü yılına girerken, Kremlin’in büyük savunma bütçeleri, yüksek faiz oranları ve devlet destekli kredilerle durumu idare etmeye çalıştığı görülüyor. Eurasia Group Avrupa Direktörü Alex Kolyandr, mevcut durumu, “Şanslıysanız ve bir tank fabrikasında çalışıyorsanız işler yolunda demektir. Aksi bir senaryoda ise büyük ihtimalle ciddi sorunlarla karşı karşıyasınız” sözleriyle özetliyor. Ukrayna'nın son haftalarda Rus petrol rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırıları, savaş ekonomisinin hassas dengelerini yeniden gündeme taşıdı. Yılın ikinci çeyreğinde açıklanan %1,3'lük büyüme verisi, analistler tarafından yanıltıcı olarak değerlendiriliyor. Kolyandr, bütçenin geçici muhasebe hamleleriyle dengeye getirilebileceğini, ancak yükselen enflasyon ve yüksek faiz oranlarının ekonomik tabloyu ağırlaştırdığını belirtiyor. Atlantik Konseyi Jeoekonomi Merkezi Direktörü Charles Lichfield, Rus ekonomisinin gerçek durumunu anlamak için büyüme rakamlarından ziyade bütçe açığı ve enflasyona odaklanılması gerektiğini ifade ediyor. Batı yaptırımları ve rafinerilere yönelik saldırılar nedeniyle enerji gelirlerinde ciddi bir düşüş yaşandığını vurgulayan Lichfield, bütçe açığının 2024 seviyesinin iki katına çıkma yolunda ilerlediğini belirtiyor. Geçtiğimiz yıl %4 seviyesine çekilen enflasyonun ise iç ve dış baskılar nedeniyle bu seviyede kalmasının zor olduğunu ekliyor. Ekonomik sıkıntılar, halkın günlük tüketim tercihlerine de yansıyor. Ülkenin en büyük perakende zincirlerinden X5 Grubu’nun verilerine göre, tüketiciler ucuz gıda ürünlerine yönelirken, çikolata gibi pahalı şekerlemelerin yerini kurabiye almış durumda. Moskova, bütçe açığını kapatmak için bazı mali araçlara sahip olsa da, uzmanlar bu rezervlerin harcanmasının Merkez Bankası’nın enflasyonla mücadelesine olan güveni sarsabileceğini değerlendiriyor. Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü’nden Elina Ribakova, mevcut şartların Kremlin’i geri adım atmaya zorlamayacağını savunuyor. Petrol fiyatlarının 35-40 dolar bandına gerilemediği sürece Rusya’nın çatışmaları sürdürme mali kaynağı bulabileceğini belirten Ribakova, Putin’in siyasi geleceğini bu savaşa bağladığını ve geri adım atmasının düşük bir ihtimal olduğunu vurguluyor. Kolyandr ise kötüleşen ekonomik verilerin Putin’i kaynaklar tükenmeden savaşı tırmandırmaya itebileceği konusunda uyarıyor.