Kapalı Alanda Sigara Yasağına 5 Yılda 694 Milyon Lira Ceza

Türkiye'de kapalı alanlarda sigara içme yasağına uymayan işletmelere yönelik denetimler sonucunda, son beş yılda toplam 694 milyon 666 bin 994 lira para cezası kesildi. 4207 sayılı 'Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun' kapsamında yapılan düzenlemelerle, 2008 yılından itibaren kamuya açık tüm kapalı alanlarda tütün ürünlerinin tüketilmesi yasaklanmıştı. Bu yasak, 19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren özel hukuk kişilerine ait lokanta, kahvehane, kafeterya ve birahane gibi işletmelerde de uygulanmaya başlandı. Sağlık Bakanlığı'na bağlı ekipler, sigara dumanına pasif maruziyeti önlemek amacıyla ülke genelinde düzenli denetimler gerçekleştirmektedir. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nden alınan bilgilere göre, kentte bu yıl itibarıyla denetim yapan 145 personelden oluşan 65 ekip bulunmaktadır. Denetimler; serbest denetim, ihbar denetimi, takip denetimi ve çapraz denetim şeklinde yürütülmektedir. Son beş yılda kapalı alanda sigara yasağı çerçevesinde 1 milyon 349 bin 147 işletme denetlendi. Bu denetimlerde, kapalı mekanda tütün kullanımına izin verdiği tespit edilen 25 bin 970 iş yerine toplam 694 milyon 666 bin 994 lira para cezası uygulandı. Yıllık denetim sayıları ise 2022'de 218 bin 157, 2023'te 379 bin 826, 2024'te 308 bin 567 ve 2025'te 332 bin 192 olarak gerçekleşti. Bu yılın ilk altı ayında ise 110 bin 405 denetim yapıldı. Yasağa uymayan işletme sayısı yıllara göre değişiklik gösterirken, 2022'de 3 bin 210, 2023'te 3 bin 26, 2024'te 4 bin 950, 2025'te 8 bin 305 ve 2026'nın ilk yarısında 6 bin 479 işletme yasağı ihlal etti. İhlal tespit edilen işletmelere kesilen idari para cezası yıllara göre artış gösterdi. 2022'de 22 milyon 263 bin 642 lira ceza kesilirken, 2023'te bu rakam 33 milyon 47 bin 275 lira, 2024'te 154 milyon 579 bin 277 lira ve 2025'te 278 milyon 960 bin 429 lira oldu. 2026'nın ocak-mayıs döneminde ise 205 milyon 816 bin 371 lira ceza uygulandı. Yasağı ihlal eden bazı işletmelere geçici kapatma cezası da verildi. 2022-2026 döneminde 681 işletmeye kapatma cezası uygulandı. Ayrıca, bu yıllar arasında yasağı ihlal ettiği tespit edilen 1.958 kişiye de idari para cezası verildi. Vatandaşlar, sigara yasağına uymayan iş yerlerini veya şahısları İl Sağlık Müdürlüğüne bildirebilirken, Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi'ni (SABİM) 184'ü arayarak şikayette bulunabiliyor. İstanbul'da, 2022-2026 döneminde ihbar üzerine toplam 36 bin 509 denetim gerçekleştirildi. Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Volkan Kara, Türkiye'nin dumansız hava sahası uygulamasında öncü ülkelerden biri olduğunu belirtti. Kara, tütünün hem bireylere hem de çevreye zarar verdiğini vurgulayarak, "Tütünün, sigaranın dünyaya zarar olarak hesabını yapacak olursak yılda 8 milyon kişi hayatını kaybediyor. 8 milyon çok büyük bir rakam. Çünkü 3,5 yıl süren pandemide toplamda 7 milyon kişi hayatını kaybetti." ifadelerini kullandı. Kara, sigara kaynaklı ölümlerin engellenebileceğini ve 8 milyon ölümün 1,2 milyonunun pasif duman maruziyetinden kaynaklandığını belirtti.