İSO Başkanı Bahçıvan'dan Sanayisizleşme Uyarısı: Uzun Vadeli Politikalar Şart

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, Türkiye'nin sanayisizleşme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirterek, uzun vadeli sanayi politikalarının gerekliliğine vurgu yaptı. İSO'nun temmuz ayı meclis toplantısında konuşan Bahçıvan, zayıf iç ve dış talep, Türk lirasındaki reel değerlenme ve finansmana erişim sorunlarının sanayi üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti. Türkiye'nin klasik sanayileşme sürecini tamamlamadan hizmet sektörü ağırlıklı bir ekonomiye yöneldiğini belirten Bahçıvan, erken sanayisizleşme riskine karşı uyarılarda bulundu. İSO Meclisinin temmuz ayı olağan toplantısı, 'Türkiye'yi Bekleyen Tehlike: Erken Sanayisizleşme' ana gündemiyle Odakule Fazıl Zobu Meclis Salonu'nda gerçekleştirildi. Toplantının açılışında konuşan Bahçıvan, Türkiye'de sanayinin birçok kişi tarafından yorucu, geleceği belirsiz ve yüksek riskli bir alan olarak algılandığını söyledi. Geleneksel sektörlerin her geçen gün kan kaybettiğini ve hizmet sektörünün ekonomi içindeki ağırlığının giderek arttığını belirten Bahçıvan, iş hayatının sosyal dengelerinde de aşınmalar yaşandığını dile getirdi. Bahçıvan, İSO haziran ayı meclis toplantısında sanayiciler adına yaptıkları özel ve acil kredi paketi çağrısının ardından Cumhurbaşkanı tarafından Kabine Toplantısı sonrasında açıklanan sanayi destek paketine değindi. Sanayi destek paketini kıymetli ve umut verici bir adım olarak nitelendiren Bahçıvan, bu kararın yalnızca finansman desteği olmadığını, Türkiye'nin üretim gücüne, yatırım iradesine, istihdamına ve ihracat kapasitesine yönelik bir sahiplenme mesajı olduğunu belirtti. Benzer adımların devam edeceğine inandığını ifade eden Bahçıvan, 'Üretimin nefes alması, Türkiye'nin nefes almasıdır. Sanayicinin güçlenmesi, ülkemizin güçlenmesidir' dedi. Türkiye sanayisi ve ekonomisinin mevcut koşullarında genel olarak sanayisizleşme riskinin ortaya çıktığını belirten Bahçıvan, imalat sanayisinin toplam GSYH içindeki payının yüzde 20'nin altında olduğunu vurguladı. Mevcut üretim tabanının düşük teknoloji, yetersiz özsermaye, zayıf verimlilik ve yüksek ithal girdi bağımlılığı gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Bu yapının üretimin devam etmesi halinde dahi teknoloji geliştirme, verimlilik artışı, dış şoklara karşı direnç oluşturma ve yüksek gelirli ülke seviyesine geçiş açısından sorun oluşturabileceğini ifade etti. Gelişmiş ülkelerde sanayinin ekonomi içindeki ağırlığının azalmasıyla Türkiye'deki sanayinin zayıflamasının aynı durum olmadığını belirten Bahçıvan, gelişmiş ülkelerin yüksek teknoloji odaklı sanayi sonrası bilgi toplumuna geçiş yaptığını, Türkiye'de ise geleneksel sektörlerin gerilerken hizmet sektörünün ekonomi içindeki ağırlığının arttığını söyledi. Bahçıvan, 'Türkiye klasik sanayileşmesini tamamlamadan hizmet sektörü ağırlıklı bir ekonomiye sahip olma yolunda ilerliyor' dedi. Bahçıvan, erken sanayisizleşmeyi, gelişmekte olan bir ülkenin sanayileşme ve teknolojik gelişim sürecinde yeterince ilerlemeden sanayinin ekonomide lokomotif olma rolünü yitirmesi ve imalat sanayisinin yapısal dönüşümünü tamamlamadan üretim, istihdam ve yatırım içindeki ağırlığını kaybetmeye başlaması olarak tanımladı. Son dönemde farklı sektörlerden iş insanlarıyla yaptıkları görüşmelerde 'Hala neden sanayicilik yapıyorsun?' sorusuyla karşılaştıklarını belirten Bahçıvan, bu ifadenin Türkiye'de sanayiye bakışın değiştiğini gösterdiğini söyledi. Genç kuşakların sanayi sektörüne yönelik beklentilerinin de değiştiğini ifade eden Bahçıvan, gençlerin sanayide uzun vadeli kariyer hedeflemek yerine daha esnek, daha hızlı gelir sağlayan veya fiziksel üretimden uzak alanlara yönelmeyi tercih ettiğini belirtti. Sanayinin yalnızca büyük fabrikalardan oluşmadığını vurgulayan Bahçıvan, sanayinin fabrikalar, KOBİ'ler, tedarikçiler, mühendisler, ustalar, çıraklar, teknisyenler ve girişimcilerden oluşan geniş bir ekosistem olduğunu söyledi. Bahçıvan, bu ekosistemin zayıflaması halinde fabrikaların yanı sıra bilgi birikimi, mesleki kültür ve üretme kabiliyetinin de aşınacağını belirtti.