İşçiye Yeni İş Arama İzni Hakkı ve İşveren Yükümlülükleri

İş hayatında haklarını bilmeyen çalışanlar, çoğu zaman mağduriyet yaşayabiliyor. Yeni iş arama izni, birçok işçinin farkında olmadığı önemli bir haktır. İş Kanunu’na göre, süresi belli olmayan sözleşmelerin feshedilmeden önce karşı tarafa bildirilmesi gerekiyor. Bu süreç, ihbar süresi olarak adlandırılıyor. İhbar süresi, işçinin çalışma süresine göre değişiklik göstermektedir. 6 aydan az çalışan işçiler için bu süre 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında çalışanlar için 4 hafta, 1,5 yıldan 3 yıla kadar çalışanlar için 6 hafta ve 3 yıldan fazla çalışanlar için ise 8 hafta olarak belirlenmiştir. Bu süreler, asgari süreler olup iş sözleşmesi ile artırılabilir. İşveren veya işçi, ihbar süresine uymadığı takdirde, ihbar süresi kadar ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür. İş Kanunu’nun 27. maddesi, işçilere yeni iş arama izni hakkını tanımaktadır. Bu maddeye göre, işveren, ihbar süresi boyunca işçiye yeni bir iş bulması için iş arama izni vermek zorundadır. İş arama izni, iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapılmadan verilmelidir. İşçilerin bu izni kullanma süresi günde 2 saatten az olamaz. İşçiler, isterlerse bu saatleri birleştirerek toplu kullanabilirler. Ancak toplu kullanım talebi, işten ayrılmadan önce işverene bildirilmelidir. Eğer işveren, iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa, bu süreye ilişkin ücreti işçiye ödemek zorundadır. Ayrıca, işveren iş arama izni süresince işçiyi çalıştırırsa, işçinin normal ücretine ilave olarak, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde 100 zamlı ödemekle yükümlüdür. Örneğin, 3,5 yıl çalışan bir işçi, işten çıkarıldığında 8 hafta ihbar süresi tanınır. Bu süre içinde 48 iş günü bulunur ve toplamda 96 saat yeni iş arama izni hakkı doğar. İşçi, bu izni toplu kullanmak isterse, 96 saati günlük 7,5 saate bölerek, ihbar süresinden 12 tam gün ve 6 saat önce çalışmayı bırakabilir. İşveren, iş arama izni kullandırmadığı takdirde, bu süreler için normal ücrete ek olarak yüzde 100 zamlı ücret ödemek zorundadır. Örneğin, brüt saatlik ücreti 250 TL olan bir işçi için, işveren 96 saat için toplamda brüt 48.000 TL ödemekle yükümlüdür. Yargıtay, iş arama izninin kullandırılmaması durumunda ihbar bildirimini geçersiz saymamakta, ancak kullandırılmayan iş arama izin sürelerine ilişkin ücretin ayrıca ödenmesini talep etmektedir.