Elon Musk'ın xAI Şirketi Kirlilik İddialarıyla Karşı Karşıya

Elon Musk'ın xAI şirketi, Tennessee'deki Colossus 2 veri merkezi için federal izinleri bypass ederek 59 doğal gaz türbini kurdu. Bu durum, özellikle siyah toplulukların yaşadığı bölgelerde ciddi hava kirliliğine yol açtığı iddialarıyla gündeme geldi. xAI, kamuoyuna açıkladığından yaklaşık iki kat fazla türbin kurdu; bunların 57'si Mississippi'nin Southaven kentinde yer alıyor. Şirket, türbinlerin 'taşınabilir' ve 'geçici' olduğu gerekçesiyle federal izin almadığını savunurken, EPA standartları bu ölçekteki emisyonlar için izin zorunluluğu getiriyor. Reuters'in türbin üreticisi verilerine dayalı analizi, sadece 30 türbinin yıllık potansiyel emisyonlarını yaklaşık 2.500 short ton nitrojen oksit, 4.000 short ton karbon monoksit ve 22 short ton formaldehit olarak hesapladı. Bu rakamlar, Temiz Hava Yasası'nın 100 short tonluk eşik değerini dramatik şekilde aşıyor. Nitrojen oksitler smog ve solunum yollarında iltihaba, karbon monoksit oksijen yoksunluğuna, formaldehit ise kansere yol açabiliyor. Bölgedeki 28 mahallede astım ve KOAH oranları ilçe ortalamalarının üzerinde. Mississippi tarafında ilçe ortalamasından daha yüksek oranda siyah nüfus bulunurken, Tennessee tarafında bu oran %94. Tarihsel olarak kırmızı çizgi çekilen bu topluluklar, zaten yüksek fosil yakıt kirliliğine maruz kalıyor. Yerel sakinler, türbinlerin gece gündüz rahatsız ettiğini ve sağlık sorunlarını artırdığını belirtiyor. NAACP ve Southern Environmental Law Center, Nisan ayında xAI aleyhine dava açarak türbinlerin Temiz Hava Yasası ihlali olduğunu savundu. Avukatlar, "Bu ölçekte bir ihlal kamu sağlığını doğrudan tehdit ediyor" diyor. Adalet Bakanlığı ise Haziran ayında türbinlerin kısıtlanmasının ulusal güvenlik çıkarlarını tehlikeye atabileceğini belirterek devreye girdi. Dava, yapay zeka sektörünün çevresel yasalara nasıl tabi olacağına dair önemli bir emsal oluşturabilir. Southaven ve Memphis'in siyah mahallelerinde yaşayanlar, xAI'nin hızlı genişlemesinin para odaklı olduğunu, halkın sağlığını ve yaşam kalitesini hiçe saydığını ifade ediyor. Uzmanlar, ek NOx emisyonunun mevcut ozon sorununu kötüleştirebileceği ve sistemik ırksal sağlık eşitsizliklerini derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor.