Ekvador'da Balıkçılar Uyuşturucu Kartellerinin Tehdidi Altında

Ekvador’un Manabi kıyılarındaki balıkçılar, uyuşturucu kartellerinin tehdidi ile ABD’nin uyuşturucu operasyonları arasında kalmış durumda. Balıkçılar, iki teknenin ABD’ye ait olduğu düşünülen drone saldırılarında vurulduğunu ve bazı mürettebat üyelerinin silahlı kişilerce gözaltına alındığını aktarıyor. Ekvador’un Pasifik kıyısında gün doğarken, San Mateo ve Jaramijo limanlarından küçük balıkçı tekneleri denize açılıyor. Ancak Manabi eyaletindeki balıkçılar için deniz artık sadece bir geçim kaynağı olmaktan çıkmış durumda. Kıyıdaki uyuşturucu kartellerinin baskısı ile açık denizde yürütülen ABD merkezli uyuşturucu operasyonları arasında sıkışan balıkçılar, her iki taraftan gelen tehditlerle karşı karşıya kalıyor. Reuters'ın görüştüğü balıkçılar, uyuşturucu taşımayı kabul etmemeleri halinde haraç talep edildiğini, denize açılmaları halinde ise askeri saldırılardan korktuklarını belirtiyor. Ekvador'un kıyı bölgelerinde faaliyet gösteren Los Choneros ve Los Lobos adlı suç örgütlerinin balıkçıları uyuşturucu kaçakçılığına zorladığı ifade ediliyor. Yerel polis ve bölge sakinlerine göre, kartellerle iş birliği yapmayı reddeden balıkçılardan her sefer için 1.200 dolar “ücret” talep ediliyor. Bu miktar, bazı balıkçıların aylık kazancının üç veya dört katına denk geliyor. Ödemeyi yapmayanların ise kendileri ve aileleriyle tehdit edildiği belirtiliyor. Kartellerin baskısının arkasındaki ekonomik tablo da dikkat çekici. San Mateo ve Jaramijo'daki balıkçılar, yakınları ve polis kaynaklarına göre, uyuşturucu taşımayı kabul eden bir balıkçının tek seferde 40 bin dolara kadar kazanabileceğini aktarıyor. Yasal balıkçılıktan elde edilen gelirle kıyaslandığında bu rakam, yoksul kıyı bölgelerinde yaşayan insanlar üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Ekvador polisi, yalnızca Jaramijo'dan yaklaşık 300 kişinin son beş yılda uyuşturucu kaçakçılığı suçlamaları nedeniyle ABD ve El Salvador'daki cezaevlerinde bulunduğunu tahmin ediyor. Balıkçıların karşı karşıya olduğu ikinci tehdit ise ABD'nin uyuşturucu kaçakçılığına yönelik hava saldırıları. ABD ordusu, geçen yıl eylülden bu yana 67 tekneyi imha ettiğini ve 220'den fazla kişiyi öldürdüğünü açıkladı. Washington, bu saldırıların sorumluluğunu üstlendi. Ancak Manabi'den iki balıkçı teknesine yönelik saldırıların ABD tarafından gerçekleştirildiği resmi olarak kabul edilmedi. Reuters'a konuşan üç kurtulan ve yerel insan hakları kuruluşunun topladığı çok sayıda tanıklık, saldırıların ABD operasyonlarının izlerini taşıdığını öne sürüyor. Simon Villacreses, 17 Mart'ta Negra Francisca Duarte II adlı teknede bulunan 16 kişilik mürettebattan biriydi. Manta'dan denize açılan mürettebat, denizde bir drone sesi duydu. Ardından teknenin mutfak bölümünün yakınında meydana gelen saldırı yangına neden oldu. Bazı balıkçılar Pasifik Okyanusu'na atlarken, diğerleri küçük motorlu teknelere sığındı. Villacreses, saldırıda başından yaralandı. Kurtulan balıkçıların anlatımına göre mürettebat, yakındaki bir ton balığı teknesi olduğunu düşündükleri gemiye doğru ilerledi. Ancak karşılarına askeri kıyafetler giyen ve İngilizce konuşan silahlı kişiler çıktı. Villacreses yaşadıklarını şöyle anlattı: “Bize silah doğrulttular. Bizi teknelerine aldılar, başımıza kapüşon geçirdiler ve ellerimizi arkadan bağladılar.” Mürettebat daha sonra denizde El Salvador donanmasına ait bir gemiye transfer edildi. Balıkçılar El Salvador'a götürüldü, tıbbi yardım aldı ve daha sonra ticari uçaklarla ülkelerine gönderildi. Benzer bir olayın dokuz gün sonra Don Maca adlı başka bir balıkçı teknesinde yaşandığı bildirildi. İnsan hakları kuruluşunun topladığı tanıklıklara göre bu tekne de Ekvador sularında bir drone saldırısına uğradı. Mürettebatın anlattıkları ilk saldırıyla benzerlik gösterdi: saldırı, ardından silahlı kişiler ve sonrasında El Salvador donanmasına ait bir gemiye transfer. Üç güvenlik uzmanı, söz konusu saldırıların ABD tarafından gerçekleştirilmiş olmasının “neredeyse kesin” olduğunu değerlendiriyor.