Avrupa savunma sanayisinde deprem etkisi yaratan tarihi karar, Almanya hükümet kaynaklarına dayandırılarak resmen duyuruldu. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ’da gerçekleştirilen AB-Batı Balkanlar Zirvesi marjında yaptıkları kritik ikili görüşmede, aylardır kilitlenen Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) projesini sonlandırma kararı üzerinde mutabık kaldı.
Şirketlerin Ticari Savaşı, Siyasi İradeyi Devirdi Yaklaşık 100 milyar avroluk devasa bütçesiyle dikkat çeken FCAS projesinin çöküşü, savunma analistlerine göre Avrupa'nın askeri kapasitesini bağımsız olarak inşa etme yeteneğindeki kronik zafiyeti yeniden tescilledi. Proje yalnızca insanlı bir jet değil, ona eşlik edecek insansız hava araçları (İHA) ve entegre bir muharebe ağını kapsıyordu. Ancak Almanya ve İspanya’yı temsil eden havacılık grubu Airbus ile Fransa’nın savunma devi Dassault Aviation arasındaki teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü, fikri mülkiyet ve patent hakları üzerine yürütülen ticari güç savaşı siyasi iradenin önüne geçti.
Askeri İhtiyaçlar Taban Tabana Zıt Çıktı Projenin tamamen kilitlenmesindeki en büyük etken, iki lokomotif ülkenin ordularının tamamen zıt askeri ihtiyaçlar dayatması oldu. Fransa, kendi bağımsız nükleer caydırıcılık stratejisi gereği, geliştirilecek 6. nesil uçağın mutlaka nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilecek şekilde tasarlanmasını şart koştu. Buna karşın tamamen farklı operasyonel planları olan Almanya Başbakanı Merz, Berlin’in bu tür askeri özelliklere ihtiyacı olmadığını vurgulayarak, bu kadar maliyetli ve karmaşık bir insanlı jet geliştirmenin mantığını açıkça sorguladı.
Avrupa’da Kartlar Yeniden Dağıtılıyor: Rota ABD ve Alternatifler FCAS projesindeki bu tarihi başarısızlık, Avrupa ülkelerini savunma ihtiyaçlarını karşılamak adına hızla alternatif arayışlarına yönlendiriyor. Takvim sapmaları ve stratejik boşluk nedeniyle pek çok Avrupa ülkesinin, rüştünü ispatlamış ABD yapımı F-35 platformlarına milyarlarca dolarlık yeni siparişler vermesi bekleniyor. Gelinen noktada ortak çatının dağılmasıyla birlikte piyasada iki farklı yapının kurulacağı kesinleşti: Fransız Dassault firması kendi üretimi olan Rafale uçağını tek başına yeni nesil teknolojilerle modernize etmeye odaklanacak. Havacılık devi Airbus ise Gripen jetlerini üreten İsveçli Saab firması ile yeni bir ortaklığa gidebilecek ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü rakip küresel savaş uçağı projesine (GCAP) dahil olmak için zemin arayacak.