AB'de elektronik cihazlar için yeni dönem: Tamir etme hakkı resmen baş

Almanya'da ve Avrupa Birliği genelinde tüketici haklarını değiştirecek yeni bir yasa yürürlüğe girdi. Akıllı telefon, çamaşır makinesi ve buzdolabı gibi elektronik cihazlar için üreticilere tamir yükümlülüğü getiren yeni düzenleme sayesinde üreticiler, cihazları alışılmış kullanım ömrü boyunca makul bir fiyatla tamir etmek ve gerekli yedek parçaları stokta bulundurmak zorunda kalacak. Almanya'da tamir masraflarının yüksekliği nedeniyle tüketicilerin bozulan cihazları yaptırmak yerine yenisini alma eğilimini tersine çevirmeyi hedefleyen bu yasa, çevre dostu bir tüketim modelini teşvik ediyor. Tüketiciler artık üreticiden cihazın tamir edilebilir olmasını doğrudan talep edebilecek. Üreticilerin; yazılım güncellemeleri, özel vidalar veya karmaşık tasarımlar yoluyla cihazların tamir edilmesini zorlaştırmasının önüne geçildi. Üretici firmalar, kullanıcıları tamir seçenekleri ve süreçleri hakkında açıkça bilgilendirmekle yükümlü tutulurken, tamir işlemlerinin ücretsiz ya da makul bir ücret karşılığında gerçekleştirilmesi şart koşuldu. Yedek parça bulundurma zorunluluğu çamaşır makineleri, kurutucular, bulaşık makineleri, buzdolapları, televizyonlar, monitörler, akıllı telefonlar ve tabletleri kapsıyor. Elektrikli süpürge gibi bazı ev aletlerinde tüketicilerin tamir hakkı bulunsa da, üreticilerin bu ürün grubu için henüz yedek parça stoklama zorunluluğu yok. Adalet ve Tüketici Koruma Bakanı Stefanie Hubig tarafından hazırlanan düzenlemeye göre yedek parça temin süreleri cihaz kategorisine göre değişiyor. Çamaşır makineleri ve kurutucular için belirlenen süre yaklaşık 10 yıl iken, akıllı telefonlar ve tabletler için üretimin sona ermesinden itibaren en az 7 yıl olarak uygulanacak. Bu sürelerin hesaplanmasında tüketicinin ürünü satın aldığı tarih değil, ilgili ürün modelinin piyasaya sürülen son serisinin üretiminin bittiği tarih esas alınacak. Yasa, garanti haklarında da tüketici lehine önemli esneklikler sunuyor. Tamir hakkı yasal garantiden tamamen bağımsız bir şekilde değerlendiriliyor. Tüketici cihazı kendi hatasıyla bozsa dahi üreticiden tamir talep etme imkanına sahip oluyor. Yeni alınan ürünlerde satıcının 2 yıllık yasal garanti sorumluluğu devam ederken, tüketicinin arıza durumunda tamir seçeneğini tercih etmesi halinde satıcının yasal sorumluluk süresi 1 yıl daha uzuyor. Üretici tarafından tamir edilemeyen cihazlar ise doğrudan ayıplı mal kapsamında değerlendirilerek tüketicinin garanti haklarını kullanabilmesine olanak sağlanıyor. Tüketici haklarını büyük ölçüde iyileştiren ve elektronik atık miktarını azaltmayı amaçlayan bu kararlar, sadece Almanya ile sınırlı kalmayacak. Avrupa Birliği Komisyonu'nun aldığı düzenleme kararı gereğince söz konusu yasalar, Birlik üyesi tüm ülkelerde de eş zamanlı olarak geçerlilik kazanmış bulunuyor.