Son 1 yıllık cari dengede Ağustos 2019'dan bu yana ilk kez iyileşme kaydedildi. Ekonomistler yıllık cari dengede dönem dönem  dalgalanmalar görülse bile 2021 sonlarında daha olumlu rakamların görüleceği ve 24-28 milyar dolar düzeyinde bir açıkla yılın kapatılabileceği görüşündeler.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, ocak ayı cari işlemler açığı 1 milyar 867 milyon dolara geriledi ve bunun sonucu olarak 1 yıllık cari açık bir önceki aya göre 166 milyon dolar düşüş göstererek 36 milyar 599 milyon dolar seviyesinde meydana geldi.

Son 1 yıllık cari dengenin en son 2020 yılının şubat ayında fazla verdiği, Kovid-19 salgınının etkilerinin giderek artması ile mart ayından itibaren eksiye geçtiği kaydedilmiştir.. Mart ayından bu yana eksi yönde ilerleyen  cari dengede bu yılın ocak ayı itibarıyla ilk iyileşme gözlendi. Bu iyileşme1 yıllık cari açığın, Ağustos 2019'dan bu yana ilk kez  iyileşme kaydettiğini gösterir. 

Yıllık cari açıkta tekrar artış gerçekleşebilir

AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, geçen yılın ocak ayında 2 milyar dolar açık oluşan cari dengede, bu yılın aynı döneminde 1,87 milyar dolarlık açık verildiğini ifade etti.

Bu yılın ocak ayında gerçekleşen bu iyileşmenin Ağustos 2019'dan beri yıllık dengede yaşanan ilk iyileşme olduğuna vurgu yapan  Bürümcekçi, şubat ayı verilerinin geçen yılın üzerinde bir dış açığa işaret etmesi ve turizm ile taşımacılık gelirlerinde devam etmekte olan zayıflığın, 12 aylık cari açıkta tekrar yükseliş görüleceğini düşündürdüğünü ifade etti.

Bürümcekçi, ocak ayında gerçekleşen cari açık iyileşmesinin, ana etkeninin dış ticaret daralması olduğunu belirterek, finansman tarafında ise finansman fazlası sağlanmasıyla resmi rezervlerde 3,6 milyar dolarlık artış yaşandığını belirtti.

Emtia fiyatlarındaki artışın cari denge üzerindeki olumsuz  etkileri incelenecek

Haluk Bürümcekçi, emtia fiyatlarındaki artışın da cari denge üzerinde olumsuz etkilerinin gözlemleneceğine vurgu yaparak, şu ifadeleri kullandı:

"Altın ticaretinde geçen yıl verilen açık 22,4 milyar dolarla önceki yıla göre 13,1 milyar dolar artmıştı. Yerleşiklerin portföy tercihi ve TCMB rezervlerinde artan payı nedeniyle gözlenen bu yükseliş, 2021'de yerini geçmiş dönem ortalamalarına doğru düşüşe bırakabilir. Buna ek olarak, turizm net gelirleri 2020'yi 9,2 milyar dolarla önceki yıla göre 16,5 milyar düşüşle kapatmıştı. Salgın kısıtlamalarıyla gözlenen bu düşüş aşılama çalışmalarına bağlı olarak yerini kısmi toparlanmaya bırakabilir. Bu bağlamda, enerji ve diğer emtialar ithalatında fiyat etkisi kaynaklı artışa karşılık, altın ithalatındaki azalış ve turizm net gelirlerinde toparlanma bu durumu telafi edebilir."

Bunların yanı sıra yurt içinde kredi artış hızının düşmesiyle iç talepteki yükselişin hız kesecek olmasının da cari dengeye olumlu yansıyabileceğine belirten Bürümcekçi, ancak bu etkinin, yavaşlamanın şimdilik ılımlı boyutta olmasıyla henüz sınırlı boyutta kaldığını vurguladı.

Bürümcekçi, bu doğrultuda, 2021'de 24 milyar dolar cari açık öngörüldüğünü, bu tahmin üzerindeki risklerin hafif yukarı yöne döndüğü düşüncesinde olduğunu belirtti. 

Yıllık cari açığın 2021'de bir önceki yıla göre hızını düşürmesi bekleniyor

Tera Yatırım Ekonomisti Enver Erkan da, 2020 yılında cari açık açısından kredi büyümesi ve altın ithalatının belirleyici olduğunu, altın ithalatında yavaşlamanın başladığını söyledi.

Turizm sektörünün gelirlerindeki azalma etkisinin, bu yıl daha düzeylerde normal geçmesi beklenen bir sezonla beraber belli ölçüde toparlanma gösterebileceğini ifade eden Erkan, bu bakımdan, özellikle yaz döneminde hizmetler dengesinin olumlu yönde etkilenmesini beklediğini açıkladı.

Erkan, yurt içindeki sıkı finansal koşullara rağmen ithalatın yüksek devam etmesi nedeniyle belirleyici bir yavaşlama görülmediğini ifade etti.

 2021'de cari açık finansmanında rezerv kullanımı ihtiyacının düşmesini beklediklerini bildiren Erkan:

"Yılın ilk 2 ayına dair dış ticaret verileri altın ithalatı tarafında yavaşlamaya işaret etmektedir. Söz konusu kalem, en yüksek ithalat yapılan fasılların arasından çıkmıştır. Buna karşılık, iç talep devam etmekte ve ithalatın belli oranda yüksek kalmasına yol açmaktadır. Buna, özellikle enerji faturamızda en önemli etken olan petrol fiyatını dahil ettiğimizde fiyat bazında cari açığı artırıcı etkisi bulunmaktadır. Yıllık cari açığın 2021'de geçen yıla göre yavaşlamasını ve 28 milyar dolar civarında gerçekleşmesini bekliyoruz."

ifadelerini kullandı.